Nordic Compass, een bedrijvenalliantie die zich richt op regionale concurrentiekracht, verkent een uitbreiding naar kritieke grondstoffen. De stap moet de mogelijkheden van de Noordse landen vergroten om mineralen te verwerken die essentieel zijn voor Europese industrieën.
Het netwerk, met grote bedrijven en investeerders uit de regio, werkt al aan kapitaalmarkten, deep tech, defensie en energie. Het overweegt nu een vijfde werkstroom rond grondstoffen, zegt voorzitter Jyrki Katainen, voormalig Fins premier.
“Er is veel belangstelling voor kritieke grondstoffen,” zei Katainen tegen Bloomberg. “Het is een Europees vraagstuk en we hebben het voordeel dat we veel mijnen hebben in de Noordse landen, maar ook veel mijnbouwbedrijven en technologiebedrijven.”
Hij benadrukte dat de focus ligt op verwerking en niet op winning zelf. “Het gaat niet om mijnbouw als zodanig, maar om het verwerken van de mineralen die we uit onze bodem halen,” aldus Katainen.
Het initiatief past bij bredere Europese doelstellingen om de afhankelijkheid van geïmporteerde kritieke materialen te verminderen. Deze grondstoffen ondersteunen sectoren als defensie, schone energie, elektrische voertuigen en geavanceerde technologie. De Europese Unie wil tegen 2030 minstens 40 procent van het jaarlijkse verbruik van strategische grondstoffen binnen de EU produceren. Daarnaast wil de unie de afhankelijkheid van één derde land beperken tot maximaal 65 procent in elke fase van de keten.
China domineert momenteel de wereldwijde verwerking van de meeste strategische mineralen. Het land is de grootste raffinaderij voor 19 van de 20 mineralen die de International Energy Agency volgt en heeft een gemiddeld marktaandeel van ongeveer 70 procent. De Noordse regio bezit de meeste bekende Europese voorraden, maar beschikt nog niet over voldoende binnenlandse verwerkingscapaciteit.
Nordic Compass laat zich inspireren door het rapport van Mario Draghi over Europese concurrentiekracht. De groep presenteert zijn bredere voorstellen tijdens een top in Göteborg in november. Ideeën die worden besproken zijn onder meer een Noordse scale-upfonds om snelgroeiende bedrijven te verbinden met grotere regionale kapitaalbronnen en een diepere integratie van Noordse beurzen, mogelijk via een gezamenlijke beurs.
De voorstellen zijn nog in ontwikkeling en kunnen voor het evenement nog wijzigen. De alliantie blijft concrete acties in kaart brengen binnen de bestaande focusgebieden en beoordeelt tegelijk de mogelijke toevoeging van grondstoffen.
Er is veel belangstelling voor kritieke grondstoffen. Het is een Europees vraagstuk en we hebben het voordeel dat we veel mijnen hebben in de Noordse landen, maar ook veel mijnbouwbedrijven en technologiebedrijven.