Robert Hall van Stanford University en Michael Woodford van Columbia University hebben dit jaar de Nobelprijs economie ontvangen. Hun onderzoek toont aan hoe individuele keuzes van consumenten en bedrijven de grotere patronen in nationale en mondiale economieën creëren.
De Koninklijke Zweedse Academie van Wetenschappen benadrukte hun bijdragen aan het aantonen dat macro-economische trends voortkomen uit het gedrag van vele afzonderlijke actoren. Deze benadering gaat verder dan het behandelen van de economie als één perfect voorspelbaar systeem en richt zich in plaats daarvan op persoonlijke verwachtingen, angsten en dagelijkse beslissingen.
Een belangrijk uitgangspunt voor beide economen was de ongebruikelijke combinatie van hoge werkloosheid en stijgende inflatie in de jaren zeventig. Standaardmodellen uit die tijd voorspelden dat hoge werkloosheid de vraag zou verminderen en prijzen zou verlagen. Toch steeg de inflatie samen met de werkloosheid, tot dubbele cijfers in beide gevallen.
Hall betoogde dat data moeten worden geïnterpreteerd door de lens van miljoenen mensen die keuzes maken op basis van hun eigen situatie en toekomstverwachtingen. Iemand die een promotie verwacht, kan de uitgaven verhogen voordat de salarisverhoging arriveert. Een ander die baanverlies vreest, kan de aankopen sterk verminderen, ook al ontvangt hij nog een vast salaris.
Woodford onderzocht hoe centrale banken zoals de Federal Reserve het gedrag van consumenten en bedrijven beïnvloeden via veranderingen in leenkosten. Lagere tarieven verminderen de kosten van leningen en maken sparen minder aantrekkelijk, wat meer uitgaven stimuleert die uiteindelijk de prijzen kunnen opdrijven. Hogere tarieven hebben het tegenovergestelde effect door lenen en investeren te ontmoedigen.
Zijn studies onderzochten ook de rol van verwachtingen bij prijsvorming. Bedrijven die stijgende inputkosten in het komende jaar verwachten, kunnen prijzen vooraf aanpassen in plaats van alleen te reageren op de huidige omstandigheden. Verstoringen in de toelevering die plotselinge tekorten veroorzaken, kunnen de inflatie eveneens opdrijven.
De Academie merkte op dat het raamwerk dat de twee onderzoekers ontwikkelden, effectievere reacties op grote recessies mogelijk heeft gemaakt. Het bleek vooral nuttig tijdens de pandemie en recente energieschokken, die de langdurige schade aan groei en prijzen van eerdere crises wisten te vermijden.
It’s a surprise, but I feel very good about it.
De twee economen zullen de prijzengeld delen, dat ongeveer 1,2 miljoen dollar bedraagt. Hun bevindingen blijven van invloed op hoe beleidsmakers economische signalen interpreteren en reacties op onzekerheid ontwerpen.