Nicolaas Schmidt maakt alledaagse momenten tot cinematografisch goud met Locarno-première 'September Afternoon'

De Duitse regisseur praat over zijn liefde voor 'dode tijd', het weerstaan van trends en het maken van een onconventioneel debuut voorafgaand aan de wereldpremière in de competitie Filmmakers of the Present

Duitse filmmaker Nicolaas Schmidt maakt zijn speelfilmdebuut met September Afternoon op het 79th Locarno Film Festival. De film gaat op 10 augustus in wereldpremière in de competitie Filmmakers of the Present en biedt het publiek een onconventionele reis die stilte boven spektakel stelt.

Locarno positioneert de film als avontuurlijk hoogtepunt

Festivalartistiek directeur Giona A. Nazzaro erkent de uitdagende aard van het project. “Als je niets weet over wat er gaat komen, loop je waarschijnlijk het risico dat je de zaal uitgaat,” zegt hij tegen The Hollywood Reporter. “Ik ben me daarvan bewust, maar als je erbij blijft, zul je compleet verrast zijn” en geniet je van een cinematografische reis die je niet snel vergeet.

Getrouw aan Schmidts eerdere korte en middellange werken bevat de film weinig traditionele actie of dialoog. De regisseur beschrijft de aanpak in zijn notities: “De film gebruikt ‘dode tijd’ als grondstof. Ik rek alledaagse momenten uit tot ze bezwijken onder hun leegte — een uitnodiging aan de kijker. In een tijdperk van willekeurige buitengewoonheid is pure banaliteit verdomd stimulerend.”

Een verhaal over het onwillige einde van de zomer

Het verhaal volgt een klein gezin dat weigert de zomer los te laten. Ze gaan voor een laatste dag zand en zeewater naar de kust, maar worden geconfronteerd met harde wind en ruwe elementen. Romantische verwachtingen slaan al snel om in een verhaal dat “uitmondt in een ramp van een andere orde”, aldus de festivalbeschrijvingen.

Politieke resonantie in alledaagse trivialiteiten

Nazzaro ziet diepere betekenis in Schmidts focus op het alledaagse. “Misschien zijn de trivialiteiten die we zien precies de dingen die we in de toekomst node zullen missen,” zegt hij, “omdat we geen tijd meer zullen hebben om ons te vervelen en ons met triviale zaken bezig te houden. Dus voor mij brengt [het werk van Schmidt] ook een heel politiek element mee — hoe je weer zeggenschap krijgt over het gebruik van je tijd.”

Creatief proces gevormd door observatie en aanpassing

Schmidt, geboren in Leipzig en woonachtig in Hamburg, werkt in film, video en conceptuele kunst. Hij put inspiratie uit persoonlijke ervaringen en observaties in plaats van rigide scripts. “Het is allemaal gebaseerd op ervaringen, observaties of interpretaties van observaties,” legt hij uit. Voor dit project herinnert hij zich een even onrustige familie-uitstap die hij graag op camera had vastgelegd.

Hij plant scènes in detail, maar laat ruimte voor openheid, vooral voor de acteurs. “Ik denk in detail na over wat er precies gebeurt en wat er gezegd wordt, ook al begin ik het proces met de wens om dingen zo open mogelijk te laten,” zegt Schmidt. “Maar soms worden dingen te concreet en gaan ze verder dan wat me echt interesseert, en dan schrap ik weer.”

Toen we de film opnamen, was het eind september en echt stormachtig, wat alles veel moeilijker maakte dan verwacht. Oorspronkelijk had ik gepland om de wind sterker te laten lijken dan hij was. Maar mijn ervaring tot nu toe heeft geleerd dat het goed is voor de films als sommige dingen anders uitpakken dan voorzien.

— Nicolaas Schmidt, Interview met The Hollywood Reporter

Muziek, reclames en cinematografische referenties verrijken de textuur

Muziek en visuele invloeden uit reclames uit de jaren negentig spelen een belangrijke rol. Schmidt wijst op de uitgewerkte, bijna poëtische kwaliteit van die spots en hun emotionele manipulatie. Een reclame-element verschijnt laat in September Afternoon en voegt lagen van ambiguïteit toe. De film bevat ook een scène uit Philippe Garrels Le Révélateur, gekozen na lange ontwikkeling en zorgvuldige overweging in plaats van simpele nabootsing.

Weerstand tegen uniformiteit en omarming van minder

Schmidt verwerpt de eis van constante actie of dialoog. “Dat is helemaal niets voor mij. Dat provoceert me maximaal,” zegt hij. “Maar het is een kernprobleem dat je mensen moet overtuigen dat minder, of niets, gebeuren prima of zelfs fascinerend kan zijn en dat je geen dialoog nodig hebt.” Hij betrekt deze houding ook op bredere culturele trends en uit ongemak met uniformiteit en ondoordachte conformiteit.

De film is geproduceerd door Maxi Haslberger en Balthasar Busmann, met cinematografie van Thomas Oswald. De cast bestaat uit Amin Motallebzadeh, Katharina Grossmann, Hedi Grossmann en Ada Kurzhöfer. Kino Rebelde verzorgt de internationale verkoop. Het is Schmidts tweede optreden in Locarno, na zijn korte film First Time (The Time for All but Sunset — Violet) uit 2021 die een speciale vermelding kreeg in Pardi di Domani.

Een gemeenschap vinden buiten de mainstream

Schmidt beschrijft zichzelf op zijn website als een “gréyalisateur”, een mengsel van het Franse woord voor regisseur en “grey” om relativiteit en ambivalentie te benadrukken. Hij noemt zichzelf ook een “dozing artist”. Zijn werk komt voort uit vroege dromen die ontstonden na een bioscoopbezoek in zijn jeugd in zijn socialistische geboorteplaats ten zuiden van Leipzig. Uiteindelijk hoopt hij met zijn films gelijkgestemde kijkers te vinden. “Voor mij is het een vrij betrouwbare manier om gelijkgestemde mensen te ontmoeten,” zegt hij. “En ik waardeer het als mensen naar me toe komen en me het gevoel geven dat ik een beetje normaal ben.”

Tags bij dit artikel