Nederland wil af van verplichte EU-doelen voor gasopslag na uitgave van 1 miljard euro

Nederlandse functionarissen stellen dat de huidige regels markten verstoren en belastingbetalers belasten nu spanningen in het Midden-Oosten de kosten opdrijven.

De Nederland dringt er bij de Europese Unie op aan om verplichte gasopslagdoelen te laten vallen als onderdeel van een bredere herziening van de regels voor energievoorzieningszekerheid. De oproep volgt nadat de Nederlandse overheid dit jaar alleen al bijna 1 miljard euro heeft uitgegeven om aan de verplichtingen te voldoen en de nationale reserves te vullen.

Huidige regels leggen ongelijke last op Nederland

Bestaande EU-regels verplichten lidstaten tot vaste opslagniveaus vóór de winter tot en met 2027. De verplichtingen rusten vooral op opslagcapaciteit in plaats van daadwerkelijk binnenlands gasverbruik. Hierdoor krijgt de Nederland, met zijn omvangrijke opslaginfrastructuur en dalend verbruik, te maken met een onevenredig grote vulverplichting.

Ontwerp Europese Commissie wijst op afscheid van verplichtingen

Een conceptdocument dat Bloomberg News heeft ingezien, laat zien dat de Europese Commissie de verplichte doelen niet wil verlengen na de huidige einddatum. In plaats daarvan wil de Commissie verschillende bestaande wetten samenvoegen tot een breder kader voor leveringszekerheid dat zowel gas als elektriciteit omvat. De specifieke gasverordening met de opslagdoelen zou worden geschrapt in het voorstel dat later dit jaar wordt verwacht.

Markteconomie botst met opslagverplichtingen

Nederlandse functionarissen betogen dat het huidige systeem overheden een rol toebedeelt die beter aan de markt kan worden overgelaten. Klimaatminister Stientje van Veldhoven benadrukte in een brief aan het parlement dat dalend verbruik en grootschalige aankopen door andere Europese overheden de economie van gasopslag hebben verstoord.

De regels botsen ook steeds meer met de markteconomie.

— Klimaatminister Stientje van Veldhoven, Brief aan het Nederlandse parlement

Conflict in Midden-Oosten drijft opslagkosten in Europa op

Het aanleggen van voorraden is dit jaar extra lastig omdat het conflict in het Midden-Oosten de prijzen op de korte termijn hoger heeft gemaakt dan wintercontracten, waardoor zomerinjecties onrendabel zijn. Europese gascontracten zijn sinds het begin van de oorlog meer dan verdubbeld en bereikten eerder deze maand het hoogste niveau sinds eind 2022.

Hierdoor heeft de Nederlandse overheid opslagvulling moeten subsidiëren om aan de EU-eisen te voldoen. Alleen dit vulseizoen hebben de autoriteiten bijna 1 miljard euro toegezegd om de reserves aan te vullen.

Opslagniveaus onder seizoensgemiddelde

De Europese opslagfaciliteiten zitten op 70 procent vol, onder het gebruikelijke seizoensniveau van 86 procent. Het tekort is groter in de Nederland, waar de sites net iets meer dan 56 procent vol zijn.

Nieuw voorgesteld kader legt nadruk op bedrijfsnormen en boetes

Om de leveringszekerheid te versterken, wil de Europese Commissie normen vaststellen voor bedrijven in specifieke scenario’s van leveringsverstoring. Nationale overheden moeten vervolgens regels aannemen om naleving af te dwingen, inclusief de mogelijkheid om boetes op te leggen.

Nederlandse prioriteiten voor herzien stelsel

De Nederland wil dat het nieuwe systeem leveranciers die beschermde klanten bedienen, zoals huishoudens, toestaat een deel van het vereiste gas in opslag te houden. Functionarissen wijzen er ook op dat de huidige regels de rol van het land als regionaal gashub over het hoofd zien, terwijl de overheid die kosten niet kan verhalen op andere EU-leden.

Nederland heeft het vuldoel al verlaagd om de druk op de groothandelsprijzen te verlichten, na een oproep van de Commissie te midden van de aanhoudende gevechten in het Midden-Oosten. Het land onderzoekt ook een aanzienlijk grotere strategische gasreserve voor ernstige verstoringen, mogelijk van de huidige 5 terawattuur tot wel 72 terawattuur. Anders dan commerciële voorraden zou deze buffer strikt voor noodgevallen worden gereserveerd.

Nederland blijft belangrijk Europees gashandelsknooppunt

Hoewel een relatief kleine gasverbruiker, fungeert de Nederland als belangrijk handelscentrum en is het de thuisbasis van de regionale benchmarkgasprijs. De herziene verordening, die in de herfst wordt verwacht, moet worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de lidstaten in de Raad van de EU, een proces dat normaal gesproken minstens een jaar duurt.

Tags bij dit artikel