Het verschil is duidelijk tussen het gevestigde Euroliga-project onder leiding van Chus Bueno en de onzekerheden rond het continentale toernooi dat de NBA en FIBA voorbereiden. Terwijl de ene met vaste stappen vooruitgaat, wordt de andere discreet en zonder grote aankondigingen opgebouwd, in een proces dat doet denken aan de Disney+-serie Paradise, waarin een verborgen schuilplaats onder een berg in Colorado wordt voorbereid.

NBA ziet Europees marktpotentieel

De NBA heeft een duidelijke kans gesignaleerd. Ondanks 71 Europese spelers in de Amerikaanse competitie vorig seizoen en ongeveer 270 miljoen fans, levert het Europese basketbal nog maar beperkte inkomsten op. De sport vertegenwoordigt minder dan 1 procent van de Europese markt voor media en sport-sponsoring, die meer dan 38 miljard euro waard is.

Huidige Euroliga-model levert clubs verlies op

Sinds de oprichting in 2000 heeft de Euroliga het competitieniveau verhoogd en een eigen speelstijl behouden, maar economisch succes is uitgebleven. Grote Europese clubs maken doorgaans 20 tot 30 miljoen euro verlies per seizoen. Historisch prestige en de gevestigde positie houden het systeem ondanks de rode cijfers toch draaiende.

Europese steden voor nieuw NBA-FIBA-toernooi

De NBA wil het gebrek aan topbasketbal in grote steden als Rome, Berlijn, Londen en Parijs aanpakken. Het nieuwe toernooi zou in oktober 2027 of in 2028 kunnen starten met 10 tot 12 vaste franchises in al geselecteerde grote Europese steden, waaronder Madrid, Barcelona, München, Berlijn, Istanboel, Athene, Rome, Londen en Parijs. De overige plekken worden via sportieve prestaties verdeeld via de Basketball Champions League en de nationale competities.

Dit format moet ook kleinere clubs toegang geven tot de economische voordelen, wat in de huidige Euroliga niet het geval is. Valencia heeft bijvoorbeeld drie jaar geïnvesteerd zonder noemenswaardig rendement en kan zelfs geen Final Four-shirts verkopen.

NBA werkt discreet en heeft potentiële investeerders

De NBA volgt haar gebruikelijke werkwijze en gaat zonder haast of lekken te werk. De bijeenkomst in Londen met investeerders zoals het fonds CVC leverde weinig krantenkoppen op, maar toont wel de serieuze belangstelling voor het project. De Amerikaanse competitie zegt over 120 potentiële investeerders te beschikken, waaronder voetbal- en basketbalclubs, en heeft intentieverklaringen ontvangen van 20 teams, waarvan sommige al aan de Euroliga verbonden zijn. Er zijn concrete biedingen met budgetten tussen de 500 en 1.000 miljoen euro, en soms hoger.

Real Madrid als sleutelbeslissing

Real Madrid geldt als de belangrijkste beslissing. De club voldoet aan alle eisen van de NBA: een grote stad, het grootste wereldwijde merk en een enorme aanhang. Hoewel er nog geen definitief standpunt is ingenomen, is bekend dat de club zowel overblijven in de Euroliga als overstappen naar het nieuwe toernooi overweegt, eventueel met boetes via de BCL.

NBA investeert 3 miljard dollar

De NBA zoekt geen directe winst en herinvesteert de middelen in het toernooi, de clubs en het bredere ecosysteem, net als bij de beginjaren van de WNBA. De initiële bijdrage van 3 miljard dollar moet de omvang van de competitie bepalen zonder afhankelijk te zijn van historische namen of traditie. Zo opent het basketbal de deur naar nieuwe, duurzame verdienmodellen in steden waar tot nu toe weinig grote aanhang bestond.

Fusie tussen Euroliga en nieuw toernooi lijkt onwaarschijnlijk

De komst van Chus Bueno heeft de Euroliga nieuw elan gegeven en haar huidige positie versterkt. Clubs die de nieuwe CEO het sterkst steunen, zoals Olympiacos, Zalgiris en Baskonia, zouden echter buiten het NBA-FIBA-project vallen. Dat maakt een fusie die het beste van beide werelden combineert moeilijk. De strijd tussen de twee competities blijft open terwijl de NBA en FIBA de beslissing van Real Madrid afwachten.