Het was twee uur ’s nachts toen er werd aangeklopt bij Jonas Vingegaard. Het ging niet om een teamnoodgeval van Visma-Lease a Bike of een familielid: de antidopingcontroleurs eisten zijn legitimatie en de procedure duurde ongeveer veertig minuten.
Drie uur later, rond vijf uur, herhaalde dezelfde scène zich bij Tadej Pogacar. De leider van de Tour vertelde later dat hij nauwelijks vier uur had geslapen en na het bezoek van de agenten niet meer in slaap kon komen.
Beide incidenten vonden plaats vóór de vijftiende etappe met finish op Plateau de Solaison. Tijdens de rit viel Vingegaard zwaar op twintig kilometer van de finish, brak zijn sleutelbeen en verliet de wedstrijd. De Deen legde geen direct verband met de controle, al erkende hij dat de onderbreking "niet hielp". Pogacar vermeed eveneens een causaal verband, maar wees erop dat een nacht zonder rust de concentratie kan beïnvloeden.
Op de rustdag maandag bezochten de inspecteurs de hotels van meerdere teams, waaronder Red Bull met Remco Evenepoel, Decathlon met Paul Seixas, Picnic, Jayco en Bahrain. Deze keer kwamen ze voor tien uur ’s avonds, binnen de gebruikelijke uren, hoewel sommige renners al sliepen. De golf verruimde de aandacht en bevestigde dat de antidopingactiviteit in de laatste week van de Tour was geïntensiveerd.
Het debat gaat verder dan wel of geen controles. Er zijn drie kernbegrippen: het lokalisatievenster van de sporter, het gebruikelijke tijdvak voor controles en het analytische venster waarin een stof detecteerbaar is.
Renners in een follow-upgroep moeten hun locatie opgeven in het ADAMS-platform van het Wereldantidopingagentschap (WADA). Daarnaast geven ze elke dag een interval van zestig minuten aan waarin ze gegarandeerd bereikbaar zijn. Buiten dat uur kunnen ze ook worden gecontroleerd, maar binnen dat uur is de verplichting absoluut.
De UCI-regels bepalen dat er normaal gesproken geen controles plaatsvinden tussen 23.00 en 6.00 uur. Uitzonderingen gelden als de sporter dat tijdvak zelf heeft aangegeven, toestemming geeft of er ernstige verdenkingen bestaan. In Frankrijk staat de Sportcode nachtelijke controles toe onder strenge voorwaarden, vooral tussen 23.00 en 5.00 uur, waarvoor "ernstige en overeenstemmende verdenkingen" en een rechterlijke machtiging nodig zijn.
Het parket van Parijs bevestigde dat de International Testing Agency (ITA) zich tot de vrijheidsrechter van de rechtbank van Parijs heeft gewend voor de vereiste machtiging. Die beslissing maakte actie mogelijk in de nacht van 18 op 19 juli. De maatregel impliceert geen beschuldiging of positief resultaat, maar toont aan dat het geen routinebezoek betrof.
Vingegaard vertelde dat hij veertig minuten nodig had om weer in zijn kamer te zijn en dat het geen goede nacht was. Pogacar, rond vijf uur gewekt, begon met ironie en reflecteerde daarna over het verlies aan concentratie. "Ik wil het daar niet aan toeschrijven, want het is een wielerwedstrijd en valpartijen zijn onvermijdelijk", zei de Deen, al voegde hij eraan toe dat "het zeker niet hielp".
Dat is de regel die er is. Is die eerlijk? Nee. Ik vind het niet eerlijk om iemand wakker te maken.
Marc Reef, sportief directeur van Visma-Lease a Bike, eiste duidelijkheid over waarom juist midden in de nacht voor Vingegaard was gekozen. Het team verdedigt strenge en onverwachte controles, maar stelt vraagtekens bij de impact op de sportieve gelijkheid.
Controles om twee uur ’s nachts behoren tot de meest effectieve manieren om microdosering van peptiden, EPO, hGH en testosteron te voorkomen. Als de UCI ons in 2001 om twee uur ’s nachts had gecontroleerd, waren we allemaal geschorst.
De Vereniging van Beroepsrenners (CPA) pleitte voor doeltreffende maar slimme controles die het herstel niet kapotmaken. De bond herinnerde eraan dat het wielrennen ongeveer tien miljoen euro bijdraagt aan het ITA-systeem en vroeg om versterking van het wetenschappelijk onderzoek. De ITA antwoordde dat nachtelijke acties deel uitmaken van haar strategie en niet willekeurig worden gekozen, maar volgen op analyse van data en informatie.
Het wielrennen blijft gevangen tussen de herinnering aan vroegere schandalen en de huidige strengheid. Renners als Oliver Naesen en Matej Mohoric bekritiseerden de selectie van de gecontroleerden en vroegen om menselijke grenzen. De centrale vraag blijft open: hoe de strijd tegen doping in evenwicht te brengen met het recht op rust in de zwaarste wedstrijd ter wereld.