Jamie Njoku-Goodwin, OBE, voormalig ceo van U.K. Music en een tijdlang directeur strategie bij Downing Street nummer 10, luidde begin 2023 al de alarmklok over het risico van wijdverbreid “muziekwitwassen” als auteursrechtregels niet strikt werden toegepast op kunstmatige-intelligentiesystemen.
Zijn zorgen richtten zich op technologiebedrijven die opnames zonder toestemming schraapten om modellen te trainen en vervolgens tracks uitbrachten die fris klonken maar waarvan de herkomst verborgen bleef. Drie jaar later wijzen streamingcijfers erop dat het probleem aanzienlijk is gegroeid.
Deezer meldt dat de helft van alle nieuwe uploads op het platform nu ai-gegenereerd is. Van de streams die volledig aan ai-gemaakte tracks worden toegeschreven, wordt 85 procent als frauduleus beschouwd. De cijfers duiden op een sterke toename van synthetische content die traditionele rechthebbenden omzeilt en inkomsten wegsluist van werkende muzikanten.
Njoku-Goodwin schetst hoe het proces het klassieke patroon van het witwassen van illegale winsten volgt. Eerst wordt auteursrechtelijk beschermd materiaal zonder toestemming weggenomen. Vervolgens wordt het via ai-systemen verwerkt om de bron te verhullen. Ten slotte worden de resulterende tracks op legitieme platforms uitgebracht en als origineel werk gemonetiseerd.
Rechtbankstukken uit de zaak van de New York Times tegen OpenAI en Microsoft bevatten uitspraken van een Microsoft-directeur applied science die het kopiëren van beschermd werk door het bedrijf omschreef als “een verbijsterende diefstal van ongekende omvang” en “de grootste diefstal van arbeid in de menselijke geschiedenis”. Dergelijke interne beoordelingen verzwakken het argument dat grootschalige opname van opnames als fair use kan gelden.
Het ai-muziekbedrijf Suno heeft licentieovereenkomsten gesloten met de grote platenlabels. Universal en Sony stellen echter dat het nieuwste model van Suno nog steeds outputs bevat van eerdere versies die zonder toestemming op hun catalogi zijn getraind, waardoor de originele opnames als het ware worden witgewassen.
Njoku-Goodwin pleit voor voortgezette juridische handhaving zodat licentieovereenkomsten niet als retroactieve amnestie dienen. Hij dringt aan op verplichte transparantie-eisen zodat makers kunnen nagaan of hun werk is gebruikt voor training. Ook benadrukt hij dat de sector elke poging moet weerstaan om de aanvankelijke massale kopieerpraktijk te rechtvaardigen die bepaalde bedrijven in staat stelde de markt te domineren.
Volgens in het commentaar aangehaalde SIQA-data is Suno goed voor 93 procent van de ai-gegenereerde muziek. Die dominantie, opgebouwd met ongeautoriseerd materiaal, bepaalt nu de voorwaarden waaronder latere licenties tot stand komen.
Het commentaar besluit dat elk nieuw licentiekader artiesten en muzikanten centraal moet stellen. Zonder duidelijke mechanismen om originele makers te compenseren loopt het opkomende businessmodel het risico het patroon van extractie gevolgd door beperkte schikking te herhalen.