Miguel Eek’s documentaire “Dryads” maakt zijn internationale première op DOC NYC, het vooraanstaande documentairefestival in Manhattan. De film onderzoekt het raadselachtige proces van muziekcreatie door drie onafhankelijke artiesten te volgen die hun klanken vinden in de wereld om hen heen.
De Portugese muzikant Vasco Ribeiro, bekend als Omiri, zet traditionele Portugese muziek om in eigentijdse uitingen die heel persoonlijk aanvoelen. Op Mallorca onderzoekt Joana Gomila de akoestische eigenschappen van grotten en verlaten gebouwen terwijl ze de expressieve grenzen van de menselijke stem opzoekt. De Noorse kunstenaar Emil Karlsen, een jonge Sámi-multi-instrumentalist, put uit de fjorden en toendra van Noord-Noorwegen om zijn joiks vorm te geven, de oude vocale liederen van zijn cultuur.
Geproduceerd door het op Mallorca gevestigde Mosaic, belicht de film hoe elke artiest overgeleverde tradities combineert met experiment en improvisatie. Ondanks hun verschillende methodes stellen Ribeiro, Gomila en Karlsen allemaal dezelfde fundamentele vraag: hoe ontstaat muziek uit omgeving, herinnering en individuele stem.
Eek zet zijn observerende aanpak voort in “Dryads”, voortbouwend op de intimiteit die hij in eerdere werken ontwikkelde. Zijn vorige film “Amílcar” ging in première op IDFA en won de Outstanding Artistic Contribution Award in de Envision Competition.
Het was in veel opzichten een ontdekkingsreis. Ik wilde het mysterie van creatie verkennen via muziek, die ik altijd als misschien wel de meest mysterieuze van alle kunstvormen heb beschouwd.
De regisseur merkt op dat luisteren de essentiële eerste stap vormt voor alle drie de artiesten. Ze brengen lange periodes door in plaatsen, observeren en absorberen omgevingsinvloeden die uiteindelijk hun composities vormgeven. Deze realisatie bracht Eek tot de conclusie dat creatie vaak buiten het individu ontstaat en voortkomt uit een aandachtige betrokkenheid met de wereld om ons heen.
Vanaf het begin wilde ik vormen van creatie verkennen buiten de druk van de muziekindustrie. Ik vind het moeilijk voor te stellen dat deze muzikanten hun vrijheid behouden op het gebied van tijd, experiment en werkwijze binnen steeds meer gestandaardiseerde structuren.
Eek beschrijft hoe de natuurlijke omgevingen in de film meer zijn dan alleen decor. Ze suggereren, onderbreken en sturen de muziek actief bij en worden zo essentiële partners in het artistieke resultaat. Dit perspectief daagt antropocentrische opvattingen uit en benadrukt nederigheid tegenover plaats en toeval.
Natuur en toeval dragen iets essentieels bij aan het creatieve proces dat buiten onze controle en zelfs buiten ons begrip ligt. Het landschap is niet zomaar een achtergrond of een bron van inspiratie; het wordt een actieve aanwezigheid, bijna een extra medewerker.
De 17e editie van DOC NYC loopt van 11 tot en met 19 november in Manhattan, met online vertoningen die doorgaan tot 29 november.