Markus Schleinzer zet castingervaring om in regievisie voor historisch drama Rose

De Oostenrijkse filmmaker blikt terug op zijn weg van achter de schermen bij Michael Haneke naar het creëren van een verhaal over identiteit en belonging met Sandra Hüller in de hoofdrol.

Oostenrijks regisseur Markus Schleinzer schrijft zijn lange carrière als castingdirector toe aan de vorming van zijn benadering van het maken van films. Zijn nieuwste project, het zwart-wit historisch drama Rose, ging in première op het Vancouver International Film Festival en heeft Sandra Hüller in de hoofdrol als een vrouw die zich voordoet als man om als soldaat te dienen in het zeventiende-eeuwse Duitsland.

Castingachtergrond voedt regiecarrière

Schleinzer beschrijft regisseren en casten als nauw verwante rollen die beide beslissende keuzes onder druk vereisen. Bij het casten is het doel een regisseur of producent te overtuigen. Als filmmaker verschuift de taak naar het winnen van het publiek. Hij merkt op dat zijn van nature gereserveerde persoonlijkheid goed paste bij de castingrol, waardoor hij enigszins op de achtergrond kon blijven terwijl hij centraal stond in het creatieve proces.

Jarenlang werkte Schleinzer als castingdirector voor Michael Haneke. Haneke vertrouwde hem ook toe om figuranten te regisseren en de ritmes van een filmset te leren. De ervaren regisseur moedigde Schleinzer later aan om een eigen script te schrijven en volledig de regie op zich te nemen.

Van aarzeling naar commitment aan het eerste script

Haneke gaf Schleinzer drie maanden om een scenario te schrijven. Toen de deadline verstreek zonder dat er iets op papier stond, drong Haneke opnieuw aan. Uiteindelijk voltooide Schleinzer het werk en gaf Haneke het door aan producent Margaret Ménégoz, die besloot het project door te zetten. Schleinzer herinnerde zich later dat hij zich in de val gelokt voelde om regisseur te worden, maar dankbaar was voor de duw.

Rose als gedicht voor Sandra Hüller

Schleinzer schreef de hoofdrol in Rose speciaal voor Sandra Hüller. Het verhaal ontstond uit een omvangrijk prozamanuscript van 1.000 pagina's. Om het project haalbaar te maken, concentreerde het team zich op het laatste deel van het verhaal. Hüller reageerde aanvankelijk door het conceptontwerp meer een gedicht dan een conventioneel script te noemen.

Zelfs na herhaalde vertoningen tijdens de postproductie zegt Schleinzer dat Hüllers spel hem nog steeds diep raakt. Hij beschrijft haar als iemand met een zeldzaam vakmanschap dat kijkers raakt alsof ze de film voor het eerst zien.

Buitenstaanders en de maskers die de samenleving vereist

Schleinzers werk onderzoekt vaak mensen aan de rand van de samenleving. Met Rose richt hij zich op vrouwen als de grootste van die groepen en benadrukt hij hoe beperkende regels rond gender en bijdrage individuen dwingen hun identiteit te verbergen. De film put uit historische verhalen over vrouwen die zich als man vermomden om toegang te krijgen tot werk, onderwijs of militaire dienst, soms om intimidatie of ongewenste huwelijken te ontlopen.

Schleinzer portretteert de hoofdpersoon niet als revolutionair, maar als iemand die simpelweg wil horen en bijdragen. Het onrecht schuilt in de noodzaak tot verhulling. Hij verbindt dit met bredere ideeën over de dagelijkse maskers die mensen dragen, die bescherming kunnen bieden totdat ze beperkend worden.

Geweld hanteren met verbeelding en terughoudendheid

Het verhaal verwijst naar seksueel geweld zonder grafische weergave. Schleinzer stelt dat overmatig beeldmateriaal empathie kan afstompen en dat de wreedste effecten vaak voortkomen uit wat kijkers zich zelf voorstellen. Hij vertrouwt erop dat het publiek de gevolgen begrijpt zonder expliciete beelden.

Het moeilijkste is om je eigen plek te vinden. We moeten accepteren dat er elke dag verandering plaatsvindt. En soms moeten we dingen gewoon de tijd geven om te zien of dit een goede zaak kan zijn of niet.

— Markus Schleinzer, Interview met Variety

Uiteindelijk stelt Rose de vraag waarom maatschappelijke structuren zo beperkend blijven en wat er zou opengaan als mensen meer vrijheid kregen om hun eigen rollen te bepalen. Schleinzer, die zichzelf beschrijft als feminist gevormd door zijn opvoeding te midden van vrouwen, ziet de maskers die mensen aannemen als mogelijke voertuigen naar vollere levens in plaats van permanente kooien.

Tags bij dit artikel