Maleisië start eerste fase van repatriatieprogramma Myanmar

Regering stuurt 1.476 gedetineerden terug in vrijwillig plan bekritiseerd door VN en mensenrechtenorganisaties wegens veiligheidsrisico's in conflictgebied.

Maleisië is begonnen met het terugsturen van duizenden Myanmar-onderdanen die vastzitten in immigratiefaciliteiten naar hun thuisland onder een nieuw gefaseerd repatriatie-initiatief. De inspanning, gecoördineerd tussen de twee regeringen, markeert een significante beleidswijziging voor het bestuur van premier Anwar Ibrahim.

Eerste terugkeer in gang

In de eerste fase van het programma hebben de autoriteiten 1.476 personen uit detentiecentra teruggevoerd. Ambtenaren beschreven het proces als vrijwillig en zeiden dat het deel uitmaakt van een bredere inspanning om maximaal 5.000 mensen te repatriëren. Twee marineschepen en een hospitaalschip uit Myanmar vervoerden de groep, bestaande uit 1.370 mannen, 79 vrouwen en 27 kinderen, die tot aan de rand van de Maleisische wateren werden geëscorteerd.

De Maleisische regering meldde dat meer dan 10.000 andere Myanmar-onderdanen nog in detentie verblijven terwijl hun identiteit en achtergrond worden geverifieerd. Verdere fasen van de terugkeer volgen zodra de controles zijn afgerond.

VN en rechtenorganisaties slaan alarm

De UNHCR uitte direct bezorgdheid en stelde dat de aanhoudende gewapende conflicten en mensenrechtenschendingen in Myanmar veilige en duurzame terugkeer op dit moment onmogelijk maken. Het agentschap drong er bij de autoriteiten op aan te waarborgen dat alle terugkeer echt vrijwillig en vrij van druk verloopt.

With ongoing armed conflict and widespread violence and human rights violations across Myanmar, UNHCR maintains that current conditions do not permit safe, dignified and sustainable returns.

— UNHCR, Statement on the repatriation program

Amnesty International Maleisië en Asylum Access Maleisië veroordeelden het initiatief gezamenlijk en noemden het een van de ernstigste mislukkingen op het gebied van vluchtelingenbescherming in de recente Maleisische geschiedenis.

Achtergrond van de Rohingya in Maleisië

Maleisië heeft grote aantallen Rohingya-vluchtelingen opgevangen die op de vlucht zijn voor vervolging, waaronder velen die na de militaire inval van 2017 in Myanmar arriveerden. Het land herbergt nu ongeveer 126.000 Rohingya-asielzoekers en vluchtelingen. Maleisië erkent vluchtelingen echter niet formeel in zijn wetgeving, waardoor velen geen werkrechten hebben en blootstaan aan detentie.

Het publieke sentiment is de afgelopen jaren vijandiger geworden, aangewakkerd door sociale media en economische druk. Analisten merken op dat Anwar Ibrahim, met het oog op de komende algemene verkiezingen, onder binnenlandse druk staat om de langdurige vluchtelingensituatie aan te pakken.

Diplomatieke context en volgende stappen

Het repatriatieakkoord volgde op gesprekken met de door het leger gesteunde autoriteiten in Myanmar. Naast de eerste 5.000 terugkeerders zullen nog eens 4.000 mensen, voornamelijk Rohingya, een apart registratieproces voor vluchtelingen doorlopen. Waarnemers zeggen dat de stap ook politieke belangen dient voor de leiding in Myanmar, die streeft naar meer internationale betrokkenheid.

Tags bij dit artikel