Lula kampt met achterstand in tweede ronde na opmars Flávio Bolsonaro

Braziliaanse president geeft misrekening toe terwijl conservatieve uitdager leidt naar stemming op 25 oktober.

Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva reageerde geschokt na de tweede plaats achter Flávio Bolsonaro in de eerste stemronde. Daarmee vervlogen zijn hoop op een overwinning in één ronde en staat een nipte tweede ronde op 25 oktober voor de deur.

De ervaren linkse leider zei tegen aanhangers in São Paulo dat hij had gerekend op een overwinning in de eerste ronde. In plaats daarvan komt de conservatieve uitdager als duidelijke favoriet de beslissende tweede ronde in.

Campagne stopgezet om strategie te herzien

Lula’s team heeft openbare bijeenkomsten op maandag opgeschort terwijl adviseurs de campagne onder de loep nemen. Die campagne had de conservatieve dynamiek en het ongenoegen over de regerende Arbeiderspartij onderschat. De uitslag laat de tachtigjarige president nog ongeveer drie weken om zijn coalitie te verbreden en kiezers te mobiliseren die thuisbleven in de eerste ronde.

Medestanders noemden de uitslag van de eerste ronde een wake-upcall die overmoed binnen Lula’s naaste kring blootlegde. De president staat nu onder druk om verder te reiken dan zijn traditionele achterban en de zorgen van kiezers over de dagelijkse economische druk aan te pakken.

Analisten wijzen op persoonlijk imago boven bredere aantrekkingskracht

Anders dan in zijn campagne van 2002, waarin hij sceptische kiezers probeerde te overtuigen, ging Lula ditmaal vol vertrouwen de race in omdat hij vond dat zijn staat van dienst voor zich sprak. Hij ging in tegen suggesties om een toekomstgericht programma te benadrukken, volgens ingewijden.

Het probleem is dat de PT een gefragmenteerde partij is en Lula historisch gezien de ultieme beslisser was die haar zo veel mogelijk bijeenhield.

— Mario Braga, geopolitiek analist bij RANE, na de verkiezingen

Politiek analist Thomas Traumann stelde dat de uitslag vooral tekortkomingen in Lula’s aanpak liet zien, niet zozeer een opmars van de oppositie. De campagne richtte zich vooral op de nalatenschap van de president in plaats van op de directe problemen van de kiezers.

Zwakke coalitie zichtbaar door nederlagen bondgenoten

Nederlagen van belangrijke bondgenoten, waaronder oud-minister van Financiën Fernando Haddad in de gouverneursrace in São Paulo en oud-ministers Simone Tebet en Marina Silva bij de senaatsverkiezingen, onderstreepten een bredere conservatieve verschuiving. Lula moet nu een gedemoraliseerde coalitie bundelen terwijl hij het opneemt tegen de zoon van oud-president Jair Bolsonaro.

Economische functionarissen zien weinig ruimte voor beleidsmaatregelen op het laatste moment om de race te beïnvloeden. Maatregelen als beperkingen op online gokken en extra uitkeringen via Bolsa Família hadden in de slotweken van de eerste ronde nauwelijks meetbaar effect.

Senaatsverschuivingen bemoeilijken toekomstige agenda

De uitslagen van de eerste ronde zullen Lula’s wetgevende prioriteiten hinderen, ook als hij de tweede ronde wint. Senaatsvoorzitter Davi Alcolumbre kwam eveneens verzwakt uit de strijd nadat bondgenoten in zijn thuisstaat verliezen leden.

De uitslag was een zeer sterk politiek signaal dat Brazilianen genoeg hebben van links en dat ze zeer boos zijn op de regering-Lula, omdat Lula hen heeft teleurgesteld op de dagelijkse problemen in Brazilië: inflatie, openbare veiligheid en corruptie.

— Maurício Santoro, fellow bij het Centrum voor Politieke en Strategische Studies van de Braziliaanse marine, na de verkiezingen

De komende weken zullen uitwijzen of Lula’s team zich kan verenigen rond een scherp contrast met de oppositie of dat interne verwijten over campagnemissers de coalitie op een cruciaal moment doen barsten.

Tags bij dit artikel