Ken Burns gaf een eenvoudige omschrijving van zijn benadering van documentairemaken tijdens een levendige sessie op het Edinburgh International Film Festival.
“Je wekt de doden”, zei hij, om uit te leggen hoe zijn werk historische figuren en gebeurtenissen tot leven wekt via stemmen en beelden uit het verleden.
Burns beschreef zijn nieuwste project, de zesdelige serie “The American Revolution”, als de productie met de sterkste ensemblecast in de filmgeschiedenis. De twaalf uur durende reeks put uit ongeveer vierhonderd ooggetuigenverslagen, vertolkt door eenenzestig acteurs.
Onder de stemmen zijn Kenneth Branagh, Tom Hanks, Meryl Streep, Damian Lewis, Tobias Menzies en Matthew Rhys. Hanks vertolkt meerdere historische rollen, terwijl minder bekende acteurs de grote namen aanvullen om woorden op papier meer diepgang te geven.
Burns herleidde zijn drijfveer tot een opmerking van zijn overleden schoonvader, een psycholoog. Die opmerking verbond zijn carrière met het overlijden van zijn moeder toen Burns elf jaar oud was.
Kijk eens wat je voor de kost doet. Je wekt de doden.
Deze methode past hij sinds het begin van de jaren tachtig toe en creëert hij intieme portretten van Amerikaanse onderwerpen als de Burgeroorlog, de drooglegging en jazz door de stemmen uit die tijd centraal te stellen.
Burns wijst sentimentaliteit en nostalgie af als obstakels voor sterk werk. In plaats daarvan beoefent hij wat hij emotionele archeologie noemt en behandelt hij foto’s met technieken uit speelfilms.
Een master shot, long shot, medium, close-up, tilt, pan en reveal worden gecombineerd met gelaagde geluiden van kanonvuur, marcherende troepen en juichende menigten om een enkel beeld tot leven te wekken.
Burns vertelde het publiek dat hij vragen belangrijker vindt dan antwoorden. Voor individuen is de kernvraag “Wie ben ik?”. Voor de Verenigde Staten blijft de parallelle vraag “wie zijn wij” diep ingewikkeld.
Een neonbord in zijn montageruimte in New Hampshire luidt “it’s complicated” in kleine cursieve letters en dient als dagelijkse herinnering.
Hij put uit literaire en bijbelse verwijzingen, waaronder ideeën van Twain, Shakespeare, Keats en Prediker, om een tijdloze kwaliteit na te streven waardoor het publiek zelf hedendaagse echo’s kan ontdekken.
Burns vermijdt bewust het opleggen van moderne politieke argumenten aan historisch materiaal en laat liever tegenstrijdigheden in spanning bestaan.