Russische filmmaker Kantemir Balagov maakt zijn debuut in het Engels met Butterfly Jam, een vader-zoonverhaal dat zich afspeelt in een hechte Circassische gemeenschap in New Jersey. De derde film van de regisseur van Beanpole heeft Barry Keoghan in de hoofdrol als Azik, een immigrantenkok wiens dromen rusten op het worstelsucces van zijn tienerzoon.
Na zijn debuut Closeness uit 2017 en de lovend ontvangen opvolger Beanpole uit 2019, die allebei draaiden om vrouwen met krimpende werelden, richt Balagov zich nu op mannelijke personages die gevormd worden door strenge codes van mannelijkheid. Deze verschuiving volgt op zijn openlijke kritiek op de Russische invasie van Oekraïne, waardoor hij in 2022 verhuisde van zijn geboortestad Nalchik naar Los Angeles.
Het verhaal draait om Azik en zijn zwangere zus Zalya, die een worstelend diner runnen dat beroemd is om zijn Circassische aardappel- en kaastaarten. Hun in Amerika geboren zoon Temir, gespeeld door nieuwkomer Tahla Akdogan, toont talent in het highschool-worstelteam en trekt de aandacht van teamgenoot Alika, gespeeld door Jaliyah Richards.
Azik duwt Temir richting een olympische toekomst terwijl hij overweegt een betere baan aan te nemen in een nieuw luxe restaurant. Zalya, gespeeld door Riley Keough, draagt het grootste deel van de dagelijkse lasten van het diner ondanks haar zwangerschap. De komst van Aziks lastige vriend Marat, gespeeld door Harry Melling, voegt chaotische plannen toe die de situatie van het gezin alleen maar verslechteren.
De spanningen lopen op wanneer Temir zijn vader beschuldigt van zwakte tijdens een ruzie. Het label snijdt diep in een patriarchaal huishouden waar emotionele openheid tussen vaders en zonen zeldzaam is. Azik zoekt later geruststelling bij Zalya, die alleen met stilte antwoordt terwijl ze de vloer dweilt.
Keough brengt vermoeide autoriteit in Zalya, het personage dat de zwaarste emotionele last draagt maar de minste screentijd krijgt. Keoghan vangt Aziks jongensachtige energie en groeiende onzekerheid, waardoor momenten van echte verbinding met zijn zoon ontstaan, inclusief een speelse scène waarin ze autolarmen langs de straat activeren.
Ben ik zwak?
Cinematograaf Jomo Fray levert close, dynamische shots die de fysieke intensiteit van worstelwedstrijden weerspiegelen. De score van Evgueni en Sacha Galperine voegt een broeierige sfeer toe die past bij het emotionele gewicht van de film.
Butterfly Jam toont Balagovs kenmerkende oog en beheersing van acteurs, maar het verhaal spreidt zich over te veel draden zonder de gemeenschap rond het gezin volledig te ontwikkelen of de centrale conflicten op te lossen.