De hoogleraar Literatuurtheorie Jesús G. Maestro nam deel aan een uitgebreid gesprek in 'The Wild Project', de podcast geleid door Jordi Wild. Tijdens het gesprek legde de academicus zijn visie uit over JRR Tolkien en de saga 'El señor de los anillos', waarbij hij de manier waarop zijn werk is gepromoot in twijfel trok.
De professor benadrukte dat zijn standpunt niet bedoeld is om de Britse schrijver te diskwalificeren, maar om hem vanuit een ander perspectief te benaderen. 'Het is niet zo dat hij me niet bevalt, het is dat hij verkocht wordt als iets wat hij niet is', stelde hij. Volgens Maestro geldt iets soortgelijks voor Shakespeare: 'Ik bekritiseer ook Cervantes'. Kritiek houdt volgens hem in dat je waarden en tegenwaarden vaststelt om lezingen te bieden die niemand eerder heeft aangedragen.
In zijn ogen gaat het er niet om Tolkien uitsluitend vanuit zijn eigen universum te verklaren, maar om hem te contrasteren met andere tradities, met name die van Cervantes. Deze vergelijking maakt aspecten zichtbaar die verborgen blijven wanneer de fantasy-auteur geïsoleerd wordt bekeken.
Jesús G. Maestro verdedigde dat de literatuur van Cervantes zich kenmerkt door het afwijzen van elke magische, metafysische of religieuze oplossing. De barok, aldus de hoogleraar, stelt dat alles een rationele verklaring heeft, ook al is die niet meteen zichtbaar. Dit perspectief definieert de mediterrane cultuur en haar realistische blik op de werkelijkheid.
Daartegenover plaatste hij Tolkien als product van de Verlichting en niet van de barok. Zijn werk behoort tot een traditie van escapisme die, in de woorden van de academicus, 'de Angelsaksische cultuur bevordert'. Deze idealistische en fabuleuze literatuur zoekt de mens weg te voeren uit de alledaagse werkelijkheid.
De hoogleraar contrasteerde beide stromingen: 'De barok nodigt je uit tot de werkelijkheid, confronteert je ermee. Bij Tolkien gaat het om fantaseren'. Hij herinnerde eraan dat de verbeelding altijd een gunstig imago heeft gehad, terwijl realisme en materialisme een negatieve reputatie dragen. Daarom, voegde hij toe, is Tolkien voor veel lezers aantrekkelijker.
Als extra voorbeeld noemde Maestro 'Het oneindige verhaal', een ander werk dat deel uitmaakt van dezelfde tendens van literair escapisme die latere generaties heeft gevormd.
Hij is een product van de Verlichting, niet van de barok. Het is een literatuur die escapisme wordt genoemd.