Paul Schrader zet zijn verkenning van gekwelde mannen die op zoek zijn naar verlossing voort met The Basics of Philosophy, een compacte dramafilm van 94 minuten die draait om een filosofiedocent die wordt achtervolgd door één jeugdige overtreding. De film, die in première ging op het Venice Film Festival, heeft Jack Huston in de hoofdrol als John Jorrison, een ogenschijnlijk onberispelijke academicus wiens verleden naar boven komt na een valse beschuldiging van een student.
Huston, die Schrader al jaren sociaal kende, ontving het script via producent Braxton Pope. Hij las het zeven keer voordat hij akkoord ging met een ontmoeting met de regisseur. De acteur beschreef het materiaal als een van de sterkste scripts die hij ooit had gelezen en noemde Schrader een regisseur die op zijn bucketlist stond. Hij merkte op dat het gewicht van het verhaal pas na herhaalde lezingen duidelijk werd.
In de film weigert Jorrison het cijfer van een student aan te passen, wat leidt tot een lege chantagepoging. Het incident dwingt hem toch om zijn eerdere misbruik van een tiener, de muziekstudent Miguel, onder ogen te zien, een daad die werd toegedekt door de rijke vader van de jongen. Huston benadrukte dat het verhaal draait om één incident en niet om herhaald misbruik, en laat zien hoe één keuze een heel leven kan beheersen.
Het is interessant; de dingen die je het meest angst aanjagen, zijn soms de dingen die je het meest uitdagen.
Huston bereidde zich uitgebreid voor, las filosofische teksten en werkte eraan om Jorrison herkenbaar te maken in plaats van monsterlijk. Hij prees Schrader’s vermogen om gewone mannen te tonen wiens tekortkomingen verborgen blijven. De acteur putte ook uit persoonlijke ervaringen met soortgelijke incidenten uit zijn schooltijd en gesprekken met vrienden en familie.
Schrader vertelde Huston dat de laatste akte van zijn films plaatsvindt nadat het publiek de bioscoop heeft verlaten. Huston was het ermee eens dat het project debat zal losmaken over misbruik, machtsverschillen en de mogelijkheid van echte verandering. Hij merkte op dat Schrader’s Europese gevoeligheid en bereidheid om moeilijke vragen te stellen de film een natuurlijke keuze maken voor Venice.
Paul is heel nuchter. Hij vertelt je vaak niet wat hij denkt. Dat is mijn taak.
Huston prees de betrokkenheid van acteurs als Bill Pullman en de steun van Martin Scorsese, die als executive producer aan boord kwam. Hij sprak ook over zijn aankomende regieproject over Joseph Merrick, bekend als de Elephant Man, dat hij schreef en later dit jaar wil draaien.