Stijgende energieprijzen hebben het verzet binnen de Europese Unie tegen de uitbreiding van het belangrijkste koolstofprijsmechanisme nieuw leven ingeblazen. Italië en de Tsjechië dringen aan op uitstel van de invoering in 2028 van het emissiehandelssysteem voor verwarming en brandstoffen voor wegvervoer.
Giorgia Meloni en Andrej Babiš zullen het onderwerp dinsdag tijdens gesprekken in Praag aankaarten. Diplomaten zeggen dat de twee leiders willen dat de EU de uitbreiding van het emissiehandelssysteem, bekend als ETS2, pauzeert. Dat systeem zou een prijs zetten op emissies van gebouwen en voertuigen.
Een aparte groep van zes landen, waaronder Denemarken, Nederland en Spanje, heeft gewaarschuwd dat verdere vertraging de klimaatdoelstellingen van de EU zou ondermijnen. De groep, aangevuld met Finland, Zweden en Luxemburg, heeft een gezamenlijke verklaring uitgegeven waarin wordt gepleit voor stabiliteit en voorspelbaarheid voor bedrijven en huishoudens.
We maken ons zorgen over recente oproepen tot verdere wijzigingen en uitstel van ETS2. EU-bedrijven en huishoudens hebben behoefte aan politieke stabiliteit en voorspelbaarheid.
De Europese Commissie heeft al maatregelen voorgesteld om prijsstijgingen te beperken en de druk op energiekosten te verlichten. Ministers zullen die aanpassingen naar verwachting goedkeuren tijdens een bijeenkomst op 9 oktober in Luxemburg. Italië en Tsjechië stellen dat de wijzigingen niet ver genoeg gaan zolang de prijzen hoog blijven.
Europese gasprijzen zijn sinds het begin van de oorlog meer dan verdubbeld en bereikten begin september het hoogste niveau sinds eind 2022. Elektriciteitsprijzen zijn eveneens sterk gestegen, met ongeveer 77 procent in Frankrijk en circa 60 procent in Duitsland.
De bijeenkomst in Praag zal ook gaan over een bredere herziening van de oorspronkelijke koolstofmarkt, ETS1, die de Commissie in juli voorstelde. Het systeem, dat in 2005 werd gelanceerd, beperkt de emissies van meer dan tienduizend industriële installaties en is al goed voor ongeveer 11 procent van de gemiddelde elektriciteitsrekening in de EU.
Italië en Tsjechië willen extra bescherming voor energie-intensieve sectoren zoals staal, cement en keramiek. Ze vragen om meer flexibiliteit bij gratis emissierechten en maatregelen om de doorberekening van koolstofkosten in groothandelsprijzen van elektriciteit te verminderen. De leiders willen ook de transparantie en het toezicht verbeteren door de Commissie, de Europese Autoriteit voor effecten en markten en het Agentschap van de Europese Unie voor de samenwerking tussen energieregulators erbij te betrekken.