Israël’s procureur-generaal heeft de opening van biedingen voor een groot nederzettingsproject in het E1-gebied ten oosten van Jeruzalem uitgesteld. De stap geeft aan dat de bouw van de eerste 1.200 woningen minstens tot de vorming van een nieuwe regering op hold blijft.
Het project, lang gepromoot door premier Benjamin Netanyahu en zijn extreemrechtse partners, heeft scherpe internationale kritiek opgeroepen. Verschillende bondgenoten hebben gereageerd met sancties gericht op nederzettingsactiviteit in de bezette Westelijke Jordaanoever.
Procureur-generaal Gali Baharav-Miara heeft ambtenaren geïnstrueerd de verzegelde biedingen van bouwbedrijven deze week niet te openen. De richtlijn volgt op een gerechtelijke beslissing die terughoudendheid benadrukt bij beleid dat een nieuwe regering zou kunnen beperken, volgens een persoon die bekend is met de zaak en anoniem sprak.
Lokale media waaronder Times of Israel meldden de vertraging als eerste. Het kantoor van Netanyahu en het ministerie van Volkshuisvesting hebben nog niet gereageerd op de ontwikkeling.
Nationaal Veiligheidsminister Itamar Ben-Gvir, die in de Westelijke Jordaanoever woont, veroordeelde de actie van de procureur-generaal in een openbare verklaring. Hij noemde het een schande en riep de regering op haar bevel te negeren. Baharav-Miara heeft herhaaldelijk conflicten gehad met Netanyahu’s coalitie, die haar verwijdering in het verleden heeft nagestreefd.
De E1-zone is bijzonder gevoelig vanwege ligging en omvang. Ontwikkeling daar zou de Westelijke Jordaanoever effectief splitsen, Palestijnse gemeenschappen in het noorden scheiden van die in het zuiden en de Israëlische controle over toegangswegen naar Jeruzalem versterken.
De vertraging speelt zich af tegen de achtergrond van pogingen van de centrumpoliticus en voormalig generaal Gadi Eisenkot om een coalitie te vormen nadat de verkiezingen eind oktober geen blok met parlementaire meerderheid opleverden. President Isaac Herzog gaf Eisenkot het eerste mandaat om een regering te vormen.
Eisenkot heeft al stappen gezet om Netanyahu’s agenda tegen te gaan. Zijn favoriete kandidaat, Matan Kahana, werd eerder deze week tot parlementsvoorzitter gekozen. Hij heeft Netanyahu ook gewaarschuwd geen aanvallen op Iran te lanceren onder valse voorwendselen om aan de macht te blijven.
Hoewel Eisenkot Netanyahu’s afwijzing van een Palestijnse staat deelt, heeft hij sterkere actie tegen extremistische kolonisten beloofd. Geweld door kolonisten tegen Palestijnen, activisten en journalisten is sterk toegenomen sinds de aanval van Hamas vanuit Gaza in 2023, volgens mensenrechtenorganisaties en Palestijnse functionarissen.
Het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Canada en andere landen legden in september sancties op aan entiteiten die met nederzettingen te maken hebben. Londen breidde de maatregelen recent uit naar acht bouwbedrijven en een actiegroep die ervan wordt beschuldigd hulp aan Gaza te blokkeren. Australië kondigde kort daarna vergelijkbare stappen aan.
Israëlische functionarissen beschreven de sancties als vijandige daden gericht op wetgetrouwe bedrijven en beloofden tegenmaatregelen. Westerse mogendheden beschouwen de nederzettingen, gebouwd op land dat in de oorlog van 1967 werd veroverd, als illegaal onder internationaal recht. Israël stelt dat ze een bijbelse en veiligheidsnoodzaak vertegenwoordigen.