IMF wijst stijgende staatsobligatierentes aan als grootste wereldwijd financieel risico

Adjunct-directeur Vamvakidis noemt scherpe verschuiving in het risicobeeld sinds april, nu leenkosten in de VS, Europa en Japan op het hoogste niveau in decennia staan.

Een scherpe stijging van de staatsobligatierentes is volgens een hoge functionaris van het Internationaal Monetair Fonds uitgegroeid tot de grootste dreiging voor het wereldwijde financiële systeem. De beoordeling volgde bij de publicatie van het laatste halfjaarlijkse rapport over financiële stabiliteit.

Stijging obligatierentes grootste verandering sinds april

Athanasios Vamvakidis, adjunct-directeur van de IMF-divisie kapitaalmarkten, zei tegen Bloomberg News dat de stijging van de rentes de duidelijkste verandering in het risicobeeld vormt ten opzichte van de beoordeling van het fonds in april. Andere kwetsbaarheden zijn eveneens toegenomen, waaronder de kans op een marktcorrectie in kunstmatige intelligentie die breder kan doorslaan.

Het IMF beschouwt de directe druk van hogere soevereine leenkosten als urgenter dan het AI-scenario. Overheden in de Verenigde Staten, Europa en Japan kampen nu met de hoogste schuldenlasten in decennia. Het conflict van Amerika met Iran heeft de inflatiedruk verder opgevoerd en centrale banken ertoe aangezet de rente verder te verhogen.

Hoge schulden en herfinancieringsrisico's blijven onopgelost, waardoor de obligatiemarkt vatbaarder wordt voor frequentere fiscale en inflatieschokken.

— Internationaal Monetair Fonds, Global Financial Stability Report

Hoge schuldenlasten vergroten herfinancieringsdruk

Veel landen bouwden na de financiële crisis van 2008 en tijdens de steunprogramma's in de pandemie forse schulden op, toen de leenrentes ongebruikelijk laag bleven. Vamvakidis merkte op dat de huidige rentenomgeving uitzonderlijk is vergeleken met de afgelopen twee decennia. De Franse tienjaarsrente nadert de 5 procent, terwijl meerdere andere EU-landen boven de 4 procent uitkomen. In de Verenigde Staten bereikten de lange rentes niveaus die sinds het begin van de jaren 2000 niet meer waren gezien, terwijl Japanse benchmarks verwijzen naar het midden van de jaren negentig.

Nieuwe kwetsbaarheden vergroten herfinancierings- en investeerdersrisico's

Jason Wu, adjunct-directeur van de IMF-divisie mondiale marktenanalyse, stelde dat eerdere periodes van oplopende inflatie en beleidsverstrakking precedenten bieden. Toch brengen de huidige omstandigheden extra gevaren met zich mee. Het herfinancieringsrisico is toegenomen doordat de totale schulden hoger liggen en de looptijden korter zijn geworden. Tegelijkertijd spelen prijsgevoelige beleggers, waaronder met leverage werkende hedgefondsen, een grotere rol in deze markten.

AI-blootstellingrisico's stabiel, zorgen over leverage nemen toe

Het IMF-risicodashboard toont dat de gevaren van een AI-gedreven marktcorrectie ongeveer gelijk zijn gebleven ten opzichte van zes maanden eerder. Wu beschreef een evenwicht tussen versoepelende waarderingen door sterke winsten en toenemende leverage binnen de AI-sector. Analyse van aandelenmarkten met directe AI-blootstelling wees Zuid-Korea en Japan aan als tot de meest blootgestelde landen, terwijl de bredere mondiale blootstelling is afgenomen doordat andere aandelen stegen.

Functionarissen riepen toezichthouders op prioriteit te geven aan beperking van excessieve leverage in het AI-ecosysteem. Mogelijke maatregelen zijn onder meer het beperken van leningen voor AI-gerelateerde investeringen en het hanteren van hogere kapitaalvereisten voor gerelateerde bankblootstellingen. Het fonds riep ook op tot beoordelingen van mogelijke systeemwijde verliezen uit AI-posities, inclusief risico's van sterk onderling verbonden financieringsconstructies die problemen snel kunnen verspreiden.

Tags bij dit artikel