Dertig jaar na de release voelt I Shot Andy Warhol nog steeds opmerkelijk actueel. De film uit 1996, geregisseerd door Mary Harron, herbezoekt de schietpartij op Andy Warhol in 1968 door de radicale schrijfster Valerie Solanas en onthult thema's die nu de culturele gesprekken domineren.
Harron merkt op dat Warhol het verlangen naar zichtbaarheid al herkende lang voordat sociale media bestonden. Zijn studio trok een mix van kunstenaars, performers en excentriekelingen die allemaal erkenning zochten. "Hij nam zijn eigen verlangen naar roem en zag het bij anderen," legt ze uit. "Mensen willen aandacht."
De Factory fungeerde als een vroege versie van wat later influencercultuur zou worden, waarin persoonlijke branding en voortdurende performance het dagelijks leven vormden.
Hoewel Warhol groot is in het populaire geheugen, staat Solanas centraal in het verhaal. Na het lezen van het SCUM Manifesto zag Harron veel meer diepgang in de auteur dan de media toelieten. "Ik dacht: dit is een briljant persoon. Ze is echt ongelooflijk grappig," herinnert Harron zich. "Niemand heeft ooit gezegd dat ze briljant of grappig was. Ze wordt gewoon afgedaan als een gek."
Solanas voelde zich buitengesloten van de creatieve kringen waar ze zo graag bij wilde horen. Dat gevoel van het zwijgen opgelegd te krijgen voedde paranoia en uiteindelijk de aanval op Warhol.
De film onderzoekt spanningen tussen Solanas en Warhol-superster Candy Darling. Harron beschrijft een "ideologische conflict" over identiteit en biologie dat zich nog steeds afspeelt in hedendaagse discussies.
Ze voelde zich het zwijgen opgelegd. Ze voelde dat mensen haar leven controleerden en ze werd erg paranoïde.
Harron besteedde jaren aan onderzoek naar het tijdperk voordat ze een gedetailleerde replica van de Factory bouwde. Zittend op de nagemaakte zilveren bank reflecteerde ze op het tot leven brengen van die wereld. "Ik wilde het verhaal van Valerie Solanas blootleggen en het naar de wereld brengen," zegt ze.
De casting was even doordacht. Jared Harris speelde Warhol, Lili Taylor leverde een veelgeprezen vertolking van Solanas, en Stephen Dorff belichaamde Candy Darling nadat Leonardo DiCaprio aanvankelijk overwogen werd.
Een nieuwe 4K-restauratie van Janus Films heeft de film geïntroduceerd bij een nieuw publiek. De kwesties die het opwerpt over roem, wrok, erbij horen en geweld zijn nu even urgent als in 1996.