Hooggerechtshof handhaaft schorsing stemrecht voor 163.000 kiezers 'wet van kleinkinderen'

Voorlopige maatregel treft het CERA en maakt alleen uitzondering voor wie politiek ballingschap van voorouders kan aantonen; beroep van de regering afgewezen.

Het Hooggerechtshof heeft besloten de voorlopige schorsing van het stemrecht te handhaven voor Spanjaarden die via de zogeheten 'wet van de kleinkinderen' de nationaliteit hebben verkregen en die staan ingeschreven in het Kiesregister van Afwezige Inwoners (CERA). Deze uitspraak verhindert dat deze burgers deelnemen aan de parlementsverkiezingen van 29 november, tenzij zij met documenten kunnen aantonen dat hun voorouders om politieke, ideologische, geloofs- of seksuele oriëntatie redenen in ballingschap zijn gegaan.

Kamer wijst beroep van de regering af en houdt waarborgen van het register in stand

De Vierde Sectie van de Contentieuze Administratieve Kamer heeft het herzieningsberoep van de Staatsadvocaat tegen de maatregel van 10 september verworpen. De beschikking houdt zowel de blokkering van nieuwe inschrijvingen als de kiesrechtgevolgen voor wie al via deze weg is geregistreerd in stand. Rechter Alicia Millán bracht een afwijkende mening uit.

De beslissing treft rechtstreeks 163.020 kiezers die via de Wet op het Democratisch Geheugen de nationaliteit hebben verkregen en in het CERA staan ingeschreven. Het hof acht het risico aanwezig dat het register niet de vereiste waarborgen van nauwkeurigheid, waarheidsgetrouwheid en gelijkheid voor een eerlijk verkiezingsproces biedt.

Vervroegde verkiezingen nemen noodzaak tot controle van het register niet weg

De rechters stellen vast dat de overheid niet heeft aangetoond dat de rechterlijke uitspraak is nageleefd en geen schattingen heeft verstrekt van het aantal behandelde dossiers. Het hof benadrukt dat onmogelijkheid niet kan worden ingeroepen wanneer de problemen voortvloeien uit de eigen verantwoordelijke overheidsdienst.

Hoewel de regering en het Openbaar Ministerie verzochten de schorsing in elk geval voor de verkiezingen van 29 november op te heffen, oordeelt het Hooggerechtshof dat de correctheid van het register zwaarder weegt dan het stemrecht van de betrokkenen zolang hun inschrijving niet is opgehelderd.

Uitzondering voor wie ballingschap van voorouders kan aantonen

Het Hooggerechtshof opent een uitzonderingsroute voor wie kan aantonen dat hun voorouders ballingschap hebben ondergaan. De consulaire registers mogen certificaten afgeven die bevestigen dat de aanvrager op 1 augustus 2026 buiten Spanje is geboren en kind of kleinkind is van Spanjaarden van geboorte die de nationaliteit hebben verloren om de in de uitspraak genoemde redenen.

Daarnaast staat het hoogste rechtscollege toe dat de betrokkenen zich in de procedure voegen om opmerkingen te maken over de voorlopige maatregelen.

Regering overweegt mogelijk beroep bij het Constitutioneel Hof

De regering zal via de Staatsadvocaat onderzoeken of een beroep bij het Constitutioneel Hof mogelijk is. Het Hooggerechtshof heeft intussen gelast de uitspraak te publiceren in het Staatsblad en deze met spoed te melden aan de betrokken consulaire registers.

Tags bij dit artikel