John Healey bereidt een pakket kortlopende maatregelen voor om huishoudens deze winter tegemoet te komen zonder het belangrijkste fiscale doel van de regering in gevaar te brengen. De kanselier wil zichtbare verlichting bieden aan kiezers terwijl de overheidsfinanciën onder druk staan door hogere mondiale leenkosten.
In de begroting van 28 oktober kondigt Healey extra steun aan via de bestaande warm-homes-korting en andere maatregelen voor energiekosten. De extra uitgaven zijn bedoeld om te eindigen vóór het begrotingsjaar 2029-30, zodat de kernregel dat lopende uitgaven door belastinginkomsten moeten worden gedekt grotendeels onaangetast blijft, aldus ingewijden.
Het conflict tussen de VS en Iran heeft de beschikbare fiscale ruimte van de regering al ongeveer gehalveerd ten opzichte van de eerder vastgestelde 23,6 miljard pond. Beleidsmakers richten zich daarom op maatregelen die automatisch aflopen, waaronder een mogelijke tijdelijke verlaging van de btw op benzine en een verlenging van de bevriezing van de brandstofaccijns.
De strategie sluit aan bij stappen die premier Andy Burnham al heeft gezet. Hij voerde per 1 oktober een verlaging van de btw op huishoudelijke elektriciteitsrekeningen voor zes maanden in, kort na zijn aantreden. Beide leiders hopen dat een snelle oplossing van het conflict in het Midden-Oosten de energieprijzen zal drukken en het economische vooruitzicht vanaf 2027 zal verbeteren.
De consensus lijkt te zijn dat hij de fiscale ruimte in de middellange termijn iets laat dalen, zodat hij geen grote belastingverhogingen hoeft door te voeren. Daarnaast kondigt hij op korte termijn steun voor het levensonderhoud aan.
Een aparte uitdaging is het bereiken van het defensie-uitgavendoel van 3 procent van het bbp in 2030, waar Healey zich eerder als minister van Defensie voor heeft uitgesproken. Vooruitgang op die toezegging wordt makkelijker als de kosten van het conflict afnemen en de algehele fiscale positie verbetert, aldus ambtenaren.
Elk kortetermijnpakket moet nog steeds worden gefinancierd, mogelijk via een meevallerheffing op banken of olie- en gasbedrijven of via extra leningen. De tweede fiscale regel van Groot-Brittannië, die vereist dat de schuld als percentage van het bbp daalt in 2029-30, biedt momenteel een marge van 27,1 miljard pond die tijdelijke verhogingen van de leningen kan opvangen.
Als ze maatregelen in de stijl van adempauze nemen, zou het me niet verbazen als die tijdelijk zijn en via leningen worden gefinancierd. Het risico van sommige van deze maatregelen is dat ze, ook als ze als tijdelijk worden aangekondigd, uiteindelijk permanent kunnen worden.
Om speculatie en last-minute lekken te voorkomen die het vorige fiscale evenement hebben ontsierd, heeft het Treasury een vroege basisraming gevraagd van het Office for Budget Responsibility voordat de formele voorbereidingsperiode van tien weken begon. Een woordvoerder van het Treasury zei dat de kanselier zich richt op het bieden van adempauze aan huishoudens en bedrijven waar mogelijk via bestaand energie- en vervoersbeleid.