Hayao Miyazaki is een van de meest invloedrijke figuren in de Japanse animatie. Zijn werk met Studio Ghibli heeft een reeks geprezen films opgeleverd die fantasie, emotie en visuele kunstzinnigheid combineren. Hoewel zijn carrière decennia beslaat, bieden de vijf films die hij in de 21e eeuw regisseerde een apart hoofdstuk gekenmerkt door consistente kwaliteit en evoluerende thema's.
Ponyo (2008) past natuurlijk bij eerdere zachte werken zoals My Neighbor Totoro. Het verhaal volgt een jonge jongen die een goudvisachtig wezen ontmoet dat verlangt naar een menselijk leven. Haar magische vader verzet zich daartegen en creëert zo de belangrijkste spanning in de film. Het resultaat voelt vredig en toegankelijk, vooral voor de jongste kijkers.
Volwassenen kunnen nog steeds genieten van de charmante animatie en de lichte toon. Toch richt de film zich meer op jongere kijkers dan Miyazaki's dichtere werken. Het rustige tempo en minimale conflict maken het ideaal voor familie kijken zonder intense dramatiek.
Howl's Moving Castle (2004) toont Miyazaki's talent voor inventieve werelden en opvallende beelden. De fantasy-avonturenfilm bevat creatieve ontwerpen die vele regisseurs hun hele carrière overtreffen. Uitgebracht kort na een groot kritisch succes, houdt het de hoge standaard aan terwijl het nieuwe ideeën verkent.
Sommige kijkers merken dat het dichter bij de verwachtingen van het publiek komt dan zijn gedurfdere werken. Toch voelt de film niet als een herhaling. Het blijft een sterke toevoeging aan zijn oeuvre, vol gedenkwaardige beelden en emotionele diepgang.
The Wind Rises (2013) breekt met Miyazaki's gebruikelijke fantasy-elementen. Het presenteert een biografisch verhaal rond Jiro Horikoshi, de echte ingenieur achter vliegtuigen die in de Tweede Wereldoorlog werden gebruikt. Het grootste deel van het verhaal speelt zich af in de jaren twintig en dertig, waarbij de oorlog pas tegen het einde aan bod komt.
De film benadrukt romantiek en persoonlijke ambitie boven avontuur. De serieuze toon maakt het minder direct vermakelijk dan Miyazaki's andere projecten. Toch slaagt het als een doordacht historisch stuk en vormt het een passende bijna-afsluitende verklaring voordat latere werken verschenen.
The Boy and the Heron (2023) is Miyazaki's meest recente film en een meditatie over ouder worden en artistieke nalatenschap. Het verhaal volgt een jonge protagonist die een mysterieus rijk betreedt, met echo's van vertrouwde motieven terwijl het donkerder en persoonlijker terrein betreedt.
Visueel ambitieus en thematisch rijk, behoort de film tot Miyazaki's sterkste prestaties. Het vermijdt directe verwijzingen naar eerdere personages, maar roept toch zijn hele oeuvre op. De tijd zal waarschijnlijk bevestigen dat het een van zijn beste werken is.
Spirited Away (2001) verdient zijn reputatie als een essentiële kennismaking met Japanse animatie. Het verhaal van een jong meisje dat een geestenwereld doorkruist, vangt gevoelens van verwarring en groei die voor alle leeftijden herkenbaar zijn. De donkere momenten en griezelige elementen voegen gewicht toe zonder jongere kijkers te overweldigen.
De animatie bereikt buitengewone hoogten, zelfs naar Studio Ghibli-normen. Thema's van onafhankelijkheid en veerkracht komen tot uiting in de fantastische setting. Decennia later blijft de film een maatstaf voor geanimeerd vertellen.