Famke Janssen vertelt over auditienerves voor GoldenEye, gebroken ribben en psychische visioen

De Nederlandse actrice blikt terug op haar rol als Xenia Onatopp, de intense Bond-promotiemachine en carrièrekeuzes tijdens masterclass op Malta filmfestival

Veteraan Famke Janssen blikte openhartig terug op haar doorbraakrol in de James Bond-serie tijdens een masterclass op het Mediterrane Film Festival van Malta. De 61-jarige Nederlandse ster, die de memorabele schurk Xenia Onatopp speelde in GoldenEye uit 1995, beschreef het zenuwslopende pad naar de franchise en de blijvende impact op haar carrière.

Zenuwslopende screentest levert iconische Bond-rol op

Janssen vertelde dat ze als een van drie of vier finalisten naar Londen werd gevlogen voor de rol. Ze had nog nooit een screentest gedaan en stond onder extra druk omdat ze een Russisch personage met accent moest spelen tegenover Pierce Brosnan. De kans kwam nadat studio-executives van MGM haar werk in Clive Barkers Lord of Illusions hadden gezien. “Ik heb die nacht geen oog dichtgedaan,” zei ze, en ze prees haar acting coach Harold Guskin die haar hielp voorbereiden. Uiteindelijk kreeg ze de rol die haar vroege filmcarrière zou bepalen.

GoldenEye betekende Brosnans debuut als 007 en was de eerste Bond-film na een pauze van zes jaar sinds Timothy Dalton. Voor Janssen, die in Amstelveen opgroeide en de films met haar vader keek, woog de rol extra zwaar. Ze kwam uit een familie die vrouwelijke empowerment benadrukte en was vastbesloten niet in stereotype vrouwenrollen in de serie te vallen.

Grenzen verleggen in de stoomachtige badhuisscène

Janssen ging vanaf het begin voluit voor het personage en wilde Xenia Onatopp onvergetelijk maken. Die intensiteit gold ook voor de heftige confrontatie met Bond in het badhuis. De scène was zowel bevrijdend als fysiek zwaar. Tijdens het filmen gooide Brosnan haar tegen een gepaste muur zoals afgesproken, maar Janssen liep gebroken ribben op. Ze werkte maandenlang door de pijn heen voordat ze in New York de omvang van de blessure te horen kreeg.

Ik zei tegen hem: ‘Pierce, het is zo moeilijk om deze pijn te acteren, dus gooi me gewoon tegen de muur.’ Hij zei: ‘Nee, nee, nee. Ik wil je niet pijn doen.’

— Famke Janssen, Masterclass op Mediterrane Film Festival

Psychische voorspelling leidt tot samenwerking met Woody Allen

Een specialist die door de studio was ingehuurd om Janssens lichaam na de blessure te behandelen, had een onverwachte visioen. De behandelaar voorspelde dat ze binnenkort met regisseur Woody Allen zou werken. Binnen een jaar of twee verscheen Janssen tegenover Kenneth Branagh in Allens film Celebrity uit 1998, waarmee de voorspelling uitkwam.

Omgaan met de machtige Bond-promotiemachine

Janssen leerde al snel dat het promotieapparaat rond een Bond-film op een ongeëvenaarde schaal werkt. Nog voordat ze op de set stond, organiseerden de producers een persconferentie voor 800 journalisten. De intense aandacht voelde extra intimiderend voor een nieuwkomer die een buitenlands personage speelde en ineens in de schijnwerpers stond. Later blikte ze terug op hoe ze het stigma rond haar modellenverleden en vroege rollen overwon terwijl ze zocht naar projecten met meer diepgang.

Na de release van GoldenEye opende de zichtbaarheid deuren, maar Janssen bleef selectief. Ze sloeg talrijke actiegerichte aanbiedingen af en koos uiteindelijk voor het rauwe misdaaddrama City of Industry naast Harvey Keitel om een gevarieerdere carrière op te bouwen.