Europese diplomaten hebben scherp kritiek geuit op een deal die president Donald Trump met de Russische leider Vladimir Putin heeft gesloten om de dieselvevoorraden van Moskou op de wereldmarkt te brengen. Zij stellen dat de stap Ruslands vermogen om de oorlog tegen Oekraïne voort te zetten rechtstreeks versterkt.
Voorafgaand aan een bijeenkomst van buitenlandministers in Luxemburg riep de hoogste EU-diplomaat Kaja Kallas de Verenigde Staten op om strengere sancties op te leggen. Zij zei dat het doel moet zijn het conflict te beëindigen in plaats van Rusland te laten profiteren van hogere energie-inkomsten.
Wij zouden de VS oproepen de sancties in te stellen zodat we deze oorlog daadwerkelijk kunnen beëindigen, zodat alle gevolgen van deze aanvallen op raffinaderijen er niet zouden zijn.
Trump kondigde de regeling vorige vrijdag aan en beschreef die als een manier om meer Russische diesel op de markt te brengen en de wereldwijde brandstofkosten te verlagen in aanloop naar de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen. Hij riep de Oekraïense president Volodymyr Zelenskyy ook op te stoppen met aanvallen op Russische olieraffinaderijen en opperde dat Zelenskyy zou moeten overwegen af te treden.
Verschillende EU-functionarissen noemden de aanpak contraproductief. Zij waarschuwden dat elke dollar of euro die Rusland verdient met energieverkopen zal worden omgezet in extra wapens die tegen Oekraïense troepen worden ingezet. Duitsland’s Europa-minister Gunther Krichbaum stelde dat dergelijke inkomsten rechtstreeks in het Russische militaire budget terechtkomen.
Elke euro, elke dollar die in de vorm van energieaankopen in Poetin’s, in Ruslands kas stroomt, zal worden gebruikt om nieuwe wapens te produceren die tegen Oekraïne zullen worden ingezet.
Ondanks de Amerikaanse beleidswijziging gingen EU-ministers door met hun tot nu toe strengste sanctiepakket. Maandag keurden zij maatregelen goed die gericht zijn tegen meer dan 1.600 personen en entiteiten die worden beschuldigd van steun aan Ruslands oorlogsmachine, waaronder degenen die de militaire industrie helpen en mensen die betrokken zijn bij door Rusland georganiseerde stemmingen in bezette Oekraïense gebieden.
Ministers bespraken ook strengere visumregels voor Russische diplomaten en voormalige militairen. De Litouwse minister van Buitenlandse Zaken Kęstutis Budrys noemde de dieselregeling ongunstig voor zowel de oliemarkten als de trans-Atlantische eenheid en beschreef die als strijdig met de Europese aanpak.
Europese functionarissen benadrukten Ruslands groeiende hybride operaties op het continent, waaronder sabotage- en brandstichtingscampagnes. Een mislukte droneaanval op de luchthaven van Leipzig in september, die Duitsland aan Rusland toeschreef, versterkte de roep om strengere maatregelen. Rusland heeft betrokkenheid ontkend.
De Zweedse minister van Buitenlandse Zaken Maria Malmer Stenergard en haar collega’s uit Spanje, Polen en Nederland hernieuwden hun steun voor het gebruik van bevroren Russische tegoeden om de verdediging van Oekraïne te helpen. De Ierse minister van Buitenlandse Zaken Helen McEntee merkte op dat de besprekingen tijdens de ministeriële bijeenkomst zouden worden voortgezet.
Naast de sancties hebben Europese landen raketonderscheppers voor Oekraïne toegezegd in aanloop naar verwachte winteraanvallen en hebben zij het verzoek van Kyiv goedgekeurd om via een EU-lening Amerikaanse Patriot-systemen aan te schaffen. Het blok heeft ook te maken gehad met interne spanningen: recent werden sancties tegen twee Russische miljardairs opgeheven op verzoek van Frankrijk en Luxemburg, terwijl bredere beperkingen met drie jaar werden verlengd.