- Wereld
- Buitenland
- Binnenland
- Sport nieuws
    - Voetbal nieuws
    - Formule 1 nieuws
    - Wielrennen
    - Ajax nieuws
    - Feyenoord nieuws
    - PSV nieuws
- Economie
- Wetenschap
- Showbiz/Media
- Computer nieuws
- Gaming nieuws
    - PS4 nieuws
    - Xbox One nieuws
- Hardware nieuws

Eu-leiders krijgen nieuwe waarschuwingen over geopolitieke irrelevantie te horen nu de top tussen de vs en china nadert en de handelsafhankelijkheden toenemen.

Mark Carney gaf eerder dit jaar een duidelijke boodschap aan andere middelgrote mogendheden: “Als we niet aan tafel zitten, staan we op het menu.” De aankomende top tussen de vs en china van Donald Trump en Xi Jinping maakt dat voor de Europese Unie extra duidelijk.

Europese Unie naar de marge geduwd op het gebied van mondiale veiligheid en technologie

Nu de gesprekken naar verwachting gaan over kunstmatige intelligentie, handel en wereldwijde stabiliteit, wordt het blok opnieuw als toeschouwer neergezet. Jaren van te weinig investeringen in defensie en technologie hebben Europa afhankelijk gemaakt van Amerikaanse militaire apparatuur zoals de F-35, zonder grote eigen techbedrijven, en verdeeld door interne ruzies. Deze zwaktes hebben de stem van Europa in het Midden-Oosten gedempt, het buitengesloten van vredesonderhandelingen tussen Oekraïne en Rusland en het kwetsbaar gemaakt wanneer de toegang tot geavanceerde Amerikaanse ai-systemen plotseling wordt beperkt.

De defensie-uitgaven zijn sinds 2020 verdubbeld en initiatieven zoals de samenwerking tussen het Nederlandse ASML Holding NV en het Franse ai-bedrijf Mistral laten beweging zien, maar de kloof met de vs en Azië blijft groeien.

Handelsdruk neemt toe voor mogelijke tariefwijzigingen

Ursula von der Leyen heeft gewezen op “gevaarlijke afhankelijkheden”, waaronder de afhankelijkheid van Amerikaans gas en een dagelijks handelsdeficit met China van 1 miljard euro. Elk nieuw tariefkader dat in Washington en Beijing wordt afgesproken, kan Europa overspoelen met extra goedkope Chinese producten, waardoor de industriële neergang die al met de “china-shock” wordt geassocieerd verder verslechtert en het populisme aanwakkert.

Bestaande beschermingsmaatregelen hebben er niet voor gezorgd dat Chinese autobouwers zoals BYD Co. recordmarktaandelen veroveren of dat Guangzhou Automobile Group Co. plannen aankondigt voor een twaalftal nieuwe elektrische en hybride modellen in Frankrijk tegen 2030. Cloudcomputing blijft gedomineerd door Amerikaanse giganten zoals Amazon.com Inc., dat ongeveer 70 procent van de regionale markt in handen heeft.

Zeldzame aardmetalen als pressiemiddel en kwetsbaarheden in de toeleveringsketen

Het risico dat handelsmaatregelen als wapen worden ingezet, is groot. China levert ongeveer 70 procent van de Europese import van zeldzame aardmetalen en heeft die positie eerder als pressiemiddel gebruikt. Bloomberg Economics-analist Antonio Barroso merkt op dat een stabielere relatie tussen de vs en china Beijing meer ruimte kan geven om druk uit te oefenen op de eu, die sterkere maatregelen tegen Chinese export overweegt. De handelsafhankelijke Europese economie lijkt extra kwetsbaar.

Samenwerking tussen middelgrote mogendheden biedt beperkte verlichting

nauwere banden met Canada, dat over aanzienlijke voorraden fossiele brandstoffen en kritieke mineralen beschikt, kunnen enige druk wegnemen. Toch is Carney’s idee van een groep middelgrote mogendheden geen volledige oplossing, omdat zulke allianties broos kunnen blijken. Een bestaand handelsakkoord tussen de eu en Canada wacht nog op volledige ratificatie.

Invloed opbouwen via technologie en industrie

Het blok is begonnen met het aanpakken van de veerkracht van toeleveringsketens, hogere defensie-uitgaven, upgrades van het elektriciteitsnet en het inzetten van alle beschikbare instrumenten tegen handelsonevenwichtigheden. Econoom Jean Tirole betoogt in een nieuw boek dat Europa de inspanningen op technologisch gebied moet intensiveren door een ecosysteem rond ASML te ontwikkelen. “Het doel is om een deel, en niet het geheel, van de halfgeleiderwaardeketen te beheersen,” schrijft hij, en voegt daaraan toe dat een onderhandelingstroef in internationale gesprekken een geopolitieke noodzaak is.

Veiligheidsopties naast de herbewapening van Duitsland omvatten veelbelovende projecten zoals het Freyja-raketverdedigingsinitiatief met Oekraïne en uitgebreide Arctische samenwerking met Canada, aldus EUISS-analist Giuseppe Spatafora. Eu-functionarissen plannen volgende maand bezoeken aan China. Duidelijke prioriteiten zullen van belang zijn nu populistische partijen in Frankrijk en Duitsland terrein winnen.