- Wereld
- Buitenland
- Binnenland
- Sport nieuws
    - Voetbal nieuws
    - Formule 1 nieuws
    - Wielrennen
    - Ajax nieuws
    - Feyenoord nieuws
    - PSV nieuws
- Economie
- Wetenschap
- Showbiz/Media
- Computer nieuws
- Gaming nieuws
    - PS4 nieuws
    - Xbox One nieuws
- Hardware nieuws

Lage voorraden en negatieve seizoensgebonden prijsverschillen dwingen overheden tot strategische reserves voor de winter

Europa vulde al jarenlang ondergrondse gasopslagfaciliteiten in de goedkopere zomermaanden om aan de piekvraag in de winter te voldoen. Dat patroon is nu voor het tweede jaar op rij doorbroken, omdat de afhankelijkheid van wereldwijde lng-leveranties en herhaalde verstoringen in de aanvoer het gebruikelijke prijsvoordeel van zomerinkoop hebben weggenomen.

Oorlog en lng verschuiven seizoensarbitrage

Het wegvallen van betrouwbare Russische pijpleidingleveringen na het conflict in Oekraïne dwong het continent om te concurreren om lng-ladingen op de wereldmarkt. Vrees voor krappe voorraden in 2025 stuwde de Europese zomerprijzen al op. Dit jaar werd het probleem verergerd toen het conflict rond Iran de stromen uit het Midden-Oosten beperkte.

Daardoor is het verschil tussen zomer- en wintergasprijzen sterk afgenomen of zelfs negatief geworden, waardoor commerciële handelaren geen prikkel meer hebben om gas in opslag te injecteren. Faciliteiten zoals uitgeputte velden, aquifers en zoutcavernes bevinden zich nu op hun laagste seizoensniveaus ooit.

Recordlage voorraden verhogen winterprijsrisico's

De Europese opslag zat eind september nog maar voor ongeveer 71 procent vol, ruim onder het seizoensgemiddelde van 87 procent. In Duitsland bedroeg het percentage slechts 57 procent. De totale ondergrondse capaciteit van de unie kan ongeveer een derde van het jaarverbruik dekken en meer dan de helft van de dagelijkse behoefte op de koudste dagen.

De prijzen stegen recent tot het hoogste niveau sinds 2022 na spanningen rond de Straat van Hormuz. Eerder dit jaar impliceerde het zomer-winterverschil op een gegeven moment verliezen van meer dan acht euro per megawattuur, nog voor opslagkosten. Futures voor mei volgend jaar noteren al boven de novembercontracten.

Je kunt niet herinvesteren en opslaglocaties op de lange termijn duurzaam exploiteren als seizoensverschillen structureel negatief blijven en capaciteit onder de kostprijs wordt verkocht.

Overheden overwegen strategische voorraden

Negen eu-landen houden al strategische reserves aan van in totaal circa 12 miljard kubieke meter, of 12 procent van de totale capaciteit. Deze voorraden kunnen ongeveer 13 dagen gemiddeld verbruik dekken, ver onder de 80-plus dagen strategische olievoorraden die sommige lidstaten aanhouden.

Ambtenaren in Duitsland en het Nederland zijn begonnen met studies naar door de staat gesteunde reserves. Frankrijk en Italië gebruiken al prikkels om commerciële vulling te ondersteunen. Duitsland wil in 2027 een eigen strategisch programma starten dat ongeveer 10 procent van de nationale capaciteit dekt.

Europa heeft gegarandeerde gasvoorraden nodig om enkele maanden door te kunnen gaan, ook bij een onverwachte, langdurige verstoring. Het Europese systeem is daar momenteel onvoldoende op voorbereid.

Zorgen over marktverstoring en langetermijnperspectief

Beleidsmakers staan voor een afweging. Directe staatsaankopen kunnen prijzen verstoren, zoals bleek toen Duitsland in 2022 miljarden uitgaf. Zonder ingrijpen blijven handelaren opslag mijden als spreads de kosten niet dekken. Experts stellen dat een hybride aanpak met marktmechanismen en gerichte steun nodig kan zijn.

De markt voor opslagfaciliteiten is niet kapot, maar heeft structurele veranderingen ondergaan en moet een nieuw evenwicht vinden.

De eu hanteert een vuldoelstelling van 90 procent tussen oktober en december, met flexibiliteit tot 75 procent bij aanhoudende problemen. Het halen van die doelen terwijl de commerciële levensvatbaarheid behouden blijft, vereist snelle beleidsaanpassingen.