Europa bereidt zich voor op wintergastekort nu opslag ver onder seizoensnormen ligt

Hogere prijzen en beperkte lng-opties maken de regio kwetsbaar voor koudeperiodes ondanks zachte oktoberverwachtingen.

Europa gaat het stookseizoen in met aanzienlijk uitgeputte aardgasreserves, wat moeilijke keuzes tussen dure importen en verminderd verbruik met zich meebrengt. Prijzen zijn meer dan twee keer zo hoog als voor het conflict in het Midden-Oosten, wat druk uitoefent op zowel huishoudens als de industrie.

Opslagniveaus blijven achter bij seizoensgemiddelden

Ondergrondse opslagfaciliteiten op het continent zijn iets meer dan 73 procent vol. Dat cijfer ligt ver onder de gebruikelijke 90 procent benchmark voor deze tijd van het jaar. Het tekort komt door eerdere onttrekkingen en aanhoudende mondiale leveringsbeperkingen door het conflict met Iran.

Mild weer tot nu toe in oktober heeft wat ademruimte geboden, met verwachtingen van vergelijkbare omstandigheden gedurende een groot deel van de maand. Analisten waarschuwen echter dat scherpere koudeperiodes later in het seizoen kunnen arriveren.

Dure importen of gedwongen vraagreducties

Beleidsmakers staan voor twee hoofdopties. Extra lng-ladingen veiligstellen zou volgens het Institute for Energy Economics and Financial Analysis ongeveer 3 miljard euro, ofwel zo’n 3,4 miljard dollar, kosten. Dat bedrag ligt 12 procent hoger dan vorig jaar door krapper wordende wereldmarkten.

De alternatieve route is hogere prijzen die het verbruik afremmen. Een daling van de vraag met ongeveer 7 procent ten opzichte van vorig jaar zou nodig zijn om de bestaande reserves te beschermen, schat dezelfde denktank. Industriële gebruikers hebben tijdens de crisis van 2022 al fors ingekrompen, waardoor er nu minder makkelijke reducties overblijven.

Grotere afhankelijkheid van voorraden brengt nieuwe risico’s

Opgeslagen gas leverde afgelopen seizoen ongeveer 30 procent van de winterbehoefte. Deze zwaardere afhankelijkheid maakt de voorraden tot een financieel risico, aldus het Institute for Energy Economics and Financial Analysis. De concurrentie om lng uit Azië zal toenemen en een EU-breed verbod op Russische pijpleidingleveringen vanaf begin volgend jaar beperkt de opties verder.

Koud weer kan reserves sterk doen slinken

De European Network of Transmission System Operators for Gas verwacht dat ongebruikelijk lage temperaturen de opslag tegen eind maart nog maar 11 procent vol kunnen laten. Zo’n uitkomst zou het aanvullen van de voorraden voor de daaropvolgende zomer bemoeilijken.

Europa hoeft geen acute tekorten te vrezen. De markt is echter slecht in staat om plotselinge pieken in de vraag op te vangen, wat de prijzen hoog kan houden om wereldwijde leveringen aan te trekken of tot diepere verbruiksreducties kan dwingen.

Tags bij dit artikel