EU-leiders bespreken bijgesteld zevenjarenbudgetplan in Brussel

Iers compromis schrapt 160 miljard euro van oorspronkelijk voorstel terwijl lidstaten aandringen op bezuinigingen voor top in oktober

Leiders van de Europese Unie komen volgende week in Brussel bijeen om een bijgestelde versie van het zevenjarige uitgavenplan van de Unie te bespreken, nadat onderhandelaars op verzoek van verschillende hoofdsteden het oorspronkelijke voorstel hebben verlaagd.

Ierland presenteert compromis om gesprekken te bevorderen

Ierland, dat momenteel het Europese Unie roulerend voorzitterschap bekleedt, heeft zaterdag een compromisvoorstel ingediend dat het bedrag verlaagt dat de Europese Commissie vorig jaar voorstelde. De aanpassing haalt ongeveer 160 miljard euro, of 141 miljard euro in nominale termen, van het uitgangspunt van 2 biljoen euro af.

Thomas Byrne, de Ierse minister voor Europa, zei dat het herziene plan de weg opent voor de volgende fase van de besprekingen. “We hebben goed geluisterd naar alle lidstaten. We hebben met hen gewerkt om hun prioriteiten te bepalen”, verklaarde hij. “Niemand krijgt in een voorstel alles wat hij wil.”

Budget blijft ondanks kortingen groter dan voorganger

Het meerjarig financieel kader, of MFF, stond maandenlang centraal in gesloten onderhandelingen. Europees Raadsvoorzitter Antonio Costa wil uiterlijk december een akkoord bereiken. Zelfs na de laatste verlagingen blijft de totale omvang 30 procent groter dan het vorige MFF voor 2021-2027 in nominale termen.

Verschillen tussen lidstaten blijven bestaan

Langdurige meningsverschillen over de omvang van het budget houden aan. Landen als Duitsland, Oostenrijk en Nederland dringen aan op een kleiner pakket, terwijl Italië en Spanje zich verzetten tegen verlagingen. In het Ierse voorstel blijven de uitgaven voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de cohesiefondsen voor minder welvarende lidstaten beschermd. Besparingen komen vooral uit ontwikkelingshulp, administratieve kosten en het concurrentievermogenfonds.

Een budgetverhoging ten opzichte van het vorige zevenjarenbudget is simpelweg niet haalbaar op een moment dat nationale begrotingen al onder druk staan.

— Rob Jetten, premier van Nederland, Opmerkingen vrijdag

Nettobetalers uiten verdere zorgen

Het grootste deel van het budget komt uit bijdragen van de lidstaten, waarbij nettobetalers als Duitsland de grootste aandelen leveren. Duitse functionarissen noemden het oorspronkelijke Commissievoorstel vorig jaar al onacceptabel. De laatste kortingen zullen die regeringen naar verwachting niet volledig tevredenstellen.

Christian Ehler, een Duits lid van het Europees Parlement, waarschuwde dat het bijgestelde plan betekent dat Europa terugtreedt uit de concurrentie op het gebied van kunstmatige intelligentie, kwantumtechnologieën en schone technologie.

Topagenda bevat meerdere prioriteiten

De EU-staatshoofden en regeringsleiders beginnen hun tweedaagse bijeenkomst op 15 oktober. Energiebeleid, steun aan Oekraïne en de betrekkingen met China staan eveneens op de agenda naast de begrotingsonderhandelingen.