Henna Virkkunen, de executive vicepresident van de Europese Commissie belast met technologie, veiligheid en democratie, arriveerde vrijdag voor haar eerste bezoek aan het Filmfestival van Cannes te midden van groeiende onrust in de Europese filmgemeenschap over voorgestelde wijzigingen in lang bestaande EU-steunprogramma's.

Virkkunen stelt filmsector gerust over continuïteit financiering

Duisenden Europese filmfiguren, onder wie Paweł Pawlikowski, Lukas Dhont en Rodrigo Sorogoyen, publiceerden voorafgaand aan de start van het festival een open brief. Daarin waarschuwden ze dat het samenvoegen van cultuur- en mediastrengen in het nieuwe AgoraEU-kader het Creative Europe MEDIA-programma dreigt te verzwakken, dat al 35 jaar tientallen bekroonde producties heeft gesteund.

Virkkunen erkende in een gesprek met Variety voorafgaand aan haar persconferentie de zorgen, maar stelde dat die voortkomen uit een misverstand over het voorstel. Ze wees erop dat cultuur- en audiovisuele financiering al meer dan tien jaar samen onder Creative Europe opereren. AgoraEU voegt volgens haar simpelweg het programma Burgers, Gelijkheid, Rechten en Waarden toe en introduceert voor het eerst een specifiek onderdeel voor nieuwsmedia binnen de MEDIA+-streng.

Virkkunen benadrukt gedeelde uitdagingen voor film en nieuwsmedia

Ze weerlegde het idee dat het samenvoegen van strengen neerkomt op een simpele fusie. Filmmakers en journalisten werken met verschillende waardeketens en publieken, aldus Virkkunen, maar beide sectoren kampen nu met dezelfde druk van mondiale platforms, algoritmische distributie, dalende advertentie-inkomsten en de snelle opkomst van kunstmatige intelligentie.

Het beschermen van een pluralistische Europese mediasfeer is niet alleen een beleidsdoel, maar ook een democratische noodzaak, voegde ze toe. Het bredere doel van AgoraEU is het vormgeven van de publieke sfeer die Europa wil behouden.

Transparantieverplichtingen AI Act toegelicht voor film en tv

Virkkunen informeerde de filmsector ook over de EU AI Act, de baanbrekende regels van de EU voor betrouwbare kunstmatige intelligentie. Twee bepalingen springen eruit voor audiovisuele professionals. Generatieve AI-systemen moeten outputs labelen in machineleesbare formaten zodat het publiek synthetische audio, beelden, video of tekst kan herkennen. Deployers die deepfakes maken, moeten expliciet de kunstmatige oorsprong van het materiaal bekendmaken.

De wet vereist verder dat aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden beleid voor naleving van auteursrechten handhaven en gedetailleerde samenvattingen van trainingsdata publiceren. Het AI Office ontwikkelt ondersteunende gedragscodes om bedrijven te helpen aan deze normen te voldoen.

Regulering van Paramount-WBD-deal blijft open

Over de voorgestelde fusie tussen Paramount en Warner Bros. Discovery zei Virkkunen dat de uitkomst onder EU-regels, waaronder de European Media Freedom Act en mededingingsregels, “nog moet blijken en van invloed kan zijn op de timing of inhoud van de overname”. Ze benadrukte dat mediaconcentraties extra toetsing op pluralisme en redactionele onafhankelijkheid zullen ondergaan.

Lopende evaluatie AVMSD richt zich op nieuwe platforms en kijkgewoonten

De Commissie zet haar evaluatie van de Richtlijn audiovisuele mediadiensten voort. De publieke consultaties zijn in mei gesloten en ambtenaren analyseren nu de feedback om een effectbeoordeling voor te bereiden, voorafgaand aan een mogelijke update in het derde kwartaal van 2026. Belangrijke vragen betreffen de zichtbaarheid van Europese werken, eerlijkheid in reclame en bescherming van minderjarigen op videoplatforms.