Van eenzame vakantiemarathons tot succes op het grote scherm: de oorsprong van Elf

Scenarioschrijver David Berenbaum putte uit persoonlijk verlies en klassiekers van Rankin Bass om de succesvolle kersthit uit 2003 te schrijven met Will Ferrell in de hoofdrol

De weg naar de kerstkomedie Elf uit 2003 begon met een jonge scenarioschrijver die de warmte van kerstmis wilde herbeleven in het zonnige Los Angeles. David Berenbaum, een geboren en getogen Philadelphian zonder connecties in de filmindustrie, arriveerde in 1993 in Hollywood in de hoop door te breken. Hij vond de stad vreemd en eenzaam, vooral tijdens de feestdagen wanneer de temperatuur rond de 30 graden bleef hangen.

Berenbaum maakt van persoonlijke eenzaamheid een kerstverhaal

Om zijn heimwee te verzachten huurde Berenbaum stapels klassieke kerstfilms op VHS. Hij keek herhaaldelijk naar It’s a Wonderful Life, Miracle on 34th Street en de specials van Rankin Bass. Die ervaring inspireerde zijn eerste scenario, een romantische komedie getiteld Christmas in New Jersey die werd geoptioneerd maar nooit werd geproduceerd. Die vroege verkoop opende deuren en zorgde ervoor dat executives bleven vragen wat hij hierna zou schrijven.

Berenbaum bleef in een feestelijke stemming en begon het verhaal te ontwikkelen dat Elf zou worden. Hij werkte vanaf 1995 op spec en putte sterke inspiratie uit de televisiespecial Rudolph the Red-Nosed Reindeer van Rankin Bass uit 1964. Het stop-motionverhaal over een rendier dat buiten de boot valt en een misfit-elf raakte de schrijver diep.

Misfit-thema’s en een reusachtige elf nemen vorm aan

Berenbaum herkende zich in het thema van je anders voelen. Hij had ooit in een lingeriewinkel gewerkt tijdens een snikhete kerst in Los Angeles en zag zichzelf in Rudolphs reis. De onschuld van het personage deed hem ook denken aan Tom Hanks in Big. Uit deze elementen ontstond het centrale idee van een mens die als elf is opgegroeid en naar New York reist om zijn vader te vinden.

In de eerste versies bleven beide ouders van Buddy in leven, wat narratieve complicaties opleverde. Berenbaum besloot de traditie van klassieke sprookjes te volgen en verwijderde de moeder. Die keuze had persoonlijke betekenis omdat zijn eigen vader was overleden toen hij jong was. De zoektocht tussen vader en zoon werd de emotionele kern die het script boven een simpele gag uit tilde.

Ik ging terug naar wat voor mij de meest persoonlijke connectie zou zijn — het overlijden van mijn vader — en daarom maakte ik die keuze. Toen ik dat eenmaal had gevonden, werd het schrijven een stuk makkelijker en had ik iets waar ik achter stond. Bovendien dacht ik dat het komisch grappig zou zijn als Buddy zou zeggen: “Ik ben er, pap!”

— David Berenbaum, scenarioschrijver, Fragment uit de oral history Elf Unwrapped

Development hell en vroege castingpogingen

Na jaren van revisies verkocht Berenbaum het script in 1996 voor miljoenen, maar het project belandde in een langdurige ontwikkelingshel. Het werd eerst geoptioneerd door de Motion Picture Company of America. In die periode stemde Chris Farley mondeling in om Buddy te spelen, maar de attachering eindigde toen de optie verliep.

Latere opties liepen ook vast. Berenbaum sloot zich later aan bij het Disney Writing Program, waar hij aan andere projecten werkte, waaronder The Haunted Mansion. Disney overwoog Elf maar wees het af.

Will Ferrell komt in beeld als de juiste Buddy

In 2000 ontdekten producenten Jon Berg en Todd Komarnicki het script en zetten zich in om het te laten maken. Ze mikten op Will Ferrell voor de hoofdrol. Ferrell herinnerde zich dat hij een telefoontje kreeg over een verhaal over een mens die op de Noordpool is opgegroeid en naar New York moet. Hij zag meteen potentieel in het uitgangspunt.

De onwaarschijnlijke combinatie van schrijvers, producenten en performers uit verschillende hoeken van de comedy bracht de film uiteindelijk tot leven. Wat begon als de poging van een scenarioschrijver om zich meer in de kerststemming te voelen, werd een moderne kerstklassieker.

Tags bij dit artikel