Een nieuwe documentaire getiteld Boorman and the Devil richt de schijnwerpers op een van Hollywoods spectaculairste mislukkingen. Onder regie van David Kittredge biedt de film een inkijk in hoe Exorcist II: The Heretic in 1977 tot stand kwam en waarom de film zo dramatisch flopte aan de kassa.
Centraal in het verhaal staat John Boorman, die tijdens de opnames 85 was en nu 93. Zittend in zijn huis in County Wicklow, Ierland, blikt hij met onverminderd vertrouwen terug op de productie. Hij beschrijft het project als een verkenning van metafysica en menselijke evolutie, geïnspireerd door de ideeën van de Franse theoloog Pierre Teilhard de Chardin. Boorman beschouwt delen van de film nog steeds als tot zijn beste werk.
De documentaire laat zien hoe dat vertrouwen bleef bestaan, ook toen het publiek de film afwees. Boorman had de originele The Exorcist afgewezen omdat hij het bronmateriaal te verontrustend vond. Toen hem het vervolg werd aangeboden, koos hij ervoor een meditatief vervolg te maken in plaats van een rechttoe-rechtaan horrorvervolg.
Het vervolg draaide om gesynchroniseerde hypnosesessies met Linda Blairs personage Regan, haar therapeute gespeeld door Louise Fletcher en een priester vertolkt door Richard Burton. Dat resulteerde in lange scènes waarin personages met metalen hoofdbanden in kamers zitten. Burton sprak zijn teksten op dramatische toon uit, inclusief verwijzingen naar het kwaad als een spiritueel wezen. Uitgebreide decors probeerden Ethiopische landschappen na te bootsen met windmachines en kunstmatige rotsblokken.
De duivel zelf verscheen via zwermen sprinkhanen, met close-ups en point-of-view shots. James Earl Jones was te zien als wetenschapper met een groot sprinkhanenhoofddeksel. Voor veel kijkers voelde het geheel losgekoppeld van de angst van de eerste film.
Veel van de technieken die hij gebruikt, heb ik nooit meer teruggezien!
De productieproblemen stapelden zich snel op. Het budget steeg van 10 miljoen naar 15 miljoen dollar, waardoor het destijds de duurste film van Warner Bros. was. Boorman liep valley fever op na het inademen van geïmporteerde aarde op de set, wat leidde tot een vijf weken durende stop. Er werden meerdere keren het script herschreven tijdens de opnames. Richard Burton arriveerde in slechte conditie. Zelfs een dakscène met Blair die zonder leuning balanceerde, bracht echte veiligheidsrisico’s met zich mee.
Een testvertoning in Pasadena liep desastreus af. Executives zagen hoe de aanvankelijke stilte omsloeg in gelach en een toeschouwer opstond om de filmmakers aan te spreken. De film draaide in 700 bioscopen, maar verloor in het tweede weekend de helft van het publiek. Hernieuwde montages wisten de schade niet meer te herstellen.
Boorman and the Devil presenteert deze gebeurtenissen met een mix van humor en analyse. De film bevat commentaar van critici als Bilge Ebiri, Joseph McBride en Stephanie Zacharek, van wie sommigen een vreemde grandeur in de ambitie van het project zien ondanks de tekortkomingen.