Na jaren van oververzadigde markten worden stripbewerkingen vaak als formulematig en ongeïnspireerd bestempeld. Toch leverde regisseur David Cronenberg in 2005 iets veel persoonlijks en onderscheidends met A History of Violence. De film bewerkt John Wagners graphic novel uit 1997 en heeft Viggo Mortensen in de hoofdrol naast Maria Bello, Ed Harris en William Hurt. Nu beschikbaar op HBO Max, houdt de film het opmerkelijk goed vol meer dan twee decennia later.
Cronenberg bouwde zijn reputatie op met gedurfde verkenningen van body horror en menselijke kwetsbaarheid in werken als Videodrome en The Fly. Hij brengt diezelfde doordachte aanpak naar dit project en maakt van een pulpverhaal een meditatie over identiteit en controle. Het resultaat voelt als een strak misdaadverhaal dat aandacht beloont in plaats van te leunen op spektakel alleen.
Mortensen speelt Tom Stall, een rustige caféeigenaar in het landelijke Indiana wiens verborgen verleden als maffiahandlanger Joey Cusack naar boven komt nadat hij een overval stopt. Zijn vrouw Edie, gespeeld door Bello, en de dreigende Carl Fogarty, vertolkt door Harris, zorgen voor de spanning. Hurt verschijnt laat in de film als Toms broer Richie, een machtige misdaadfiguur.
De actiescènes verlopen met strakke efficiëntie, vooral de confrontatie in het café en de slotconfrontatie. Mortensens spel maakt Toms dodelijke vaardigheden voelbaar als een ongewenste last in plaats van een heldhaftig kenmerk. Collateral damage en aanhoudend schuldgevoel blijven bij de personages hangen lang nadat de gevechten voorbij zijn, waardoor het verhaal een emotionele diepgang krijgt die de meeste exploitatiefilms missen.
Cronenberg onderzoekt hoe geweld in het hart van de Amerikaanse cultuur ligt en hoe de mythe van de onschuld van het kleine stadje kan barsten onder druk. De film stelt het idee van heruitvinding ter discussie en toont de prijs van het onderdrukken van de eigen natuur. De nuchtere blik op deze thema's houdt A History of Violence ook vandaag relevant.