De Griekse regisseur Christos Nikou trad op als mentor voor tien jonge Europese filmmakers in het Future Frames-programma tijdens het Karlovy Vary Film Festival deze week. Variety woonde de sessie bij waarin Nikou, bekend van de films Apples en Fingernails, directe richtlijnen gaf over het opbouwen van een persoonlijke artistieke identiteit.
Nikou opende het gesprek door te benadrukken hoe essentieel het is voor regisseurs om een eigen stijl te ontwikkelen. Hij beschreef de hoogste lof die hij ontvangt als erkenning van een unieke toon en identiteit die vanzelf ontstaat in plaats van door bewuste inspanning. De regisseur benadrukte dat deze kwaliteit voortkomt uit persoonlijke overtuiging en niet uit externe verwachtingen.
Hij waarschuwde tegen de valkuil om projecten aan te passen aan fondsen en festivalprogrammeurs. In plaats daarvan positioneert Nikou zich eerst als een toegewijde cinefiel die verliefd werd op cinema door films te kijken, niet door formele training of professionele labels.
Als zelfverklaard fervent kijker die drie films per dag kijkt, legde Nikou uit dat de persoonlijkheid van een filmmaker vaak al in de eerste minuten van een film zichtbaar wordt. Hij viert het ontdekken van onderscheidende perspectieven en wil dezelfde originaliteit stimuleren bij de volgende generatie regisseurs.
Nikou herinnerde eraan hoe Apples herhaaldelijk werd afgewezen door fondsen en workshops omdat de subtiele toon moeilijk op papier over te brengen was. Hij adviseerde de deelnemers dat een korte film soms nodig is als proof of concept voordat een speelfilm wordt aangepakt.
De regisseur uitte frustratie wanneer jonge talenten meesters als Martin Scorsese of Quentin Tarantino aanhalen maar toch conventionele verhalen pitchen die hij oninteressant vindt. Hij moedigde de deelnemers aan om te putten uit wat ze echt graag kijken in plaats van de waargenomen marktvraag na te jagen.
Nikou, die nooit naar filmschool ging, dankt zijn opleiding volledig aan de films zelf. Hij noemde autodidactische regisseurs als inspiratie en wees The Truman Show aan als de film die zijn verlangen om te regisseren aanwakkerde, vanwege de mix van concept en emotionele verankering.
Nikou constateerde een afname van originaliteit in de afgelopen vijftien tot twintig jaar, die hij toeschrijft aan risicomijdende beslissers die veiligheid vooropstellen. Hij spoorde de jonge filmmakers aan vast te houden aan hun persoonlijke visie ondanks de druk om zich aan te passen.
Na het tekenen met Amerikaanse vertegenwoordiging na Apples ontving hij scripts die bekende thema's herhaalden. Die ervaring versterkte zijn vastberadenheid om niet in een hokje te worden gestopt door eerder werk.
Nikou gaf de voorkeur aan cinema die emotioneel verbindt boven films die alleen voor de regisseur en een kleine kring gemaakt worden. Hij beschreef de uitdaging om het perspectief van de filmmaker in evenwicht te brengen met echte aandacht voor het publiek.
Wat ik mis in de cinema is tedere cinema, en cinema die uit het hart komt. Het is de makkelijkste zaak ter wereld om te provoceren.
Bij het bespreken van productieschaal noemde Nikou de sprong van een budget van 250.000 dollar voor Apples naar ongeveer 10-12 miljoen dollar voor Fingernails. Hij benadrukte hoe vakbondsregels in Noord-Amerika vaak middelen van het scherm afleiden, terwijl Europese producties doorgaans efficiënter werken.
Hoewel prijzengeld van Apples zijn carrière hielp voortzetten, uitte Nikou diepe reserves over competitieve prijzen. Hij beschreef jury's als vaak afgeleid of agenda-gedreven en adviseerde de deelnemers succes niet af te meten aan trofeeën.
Nikou sloot af met een herinnering aan het voorrecht dat inherent is aan het maken van films en moedigde hen aan vooral van het proces te genieten.