Sir Christopher Hampton gaf openhartige reflecties op de recente ere-oscar van Glenn Close en het onvoorspelbare pad van scenarioschrijven tijdens een masterclass op het Tallinn Film Festival. De gevierde toneelschrijver en scenarioschrijver, bekend om werken over vijf decennia, sprak tijdens de sessie Discovery Campus van Industry@Tallinn & Baltic Event.
Hampton verwelkomde het besluit van de Academy om Close te eren met een lifetime achievement award. “Het werd tijd!”, merkte hij op en voegde eraan toe dat hij blij was met het nieuws. Hij wees erop dat Close nog steeds hoopt op een competitieve Oscar voor een specifieke rol, maar dat de ereprijs ondertussen een passende erkenning is.
Tijdens de sessie “From Stage to Screen, The Art of Adaptation” wuifde Hampton zorgen over ai die schrijvers zou vervangen weg. Hij vergeleek de technologie met “een soort super Google” en zei dat hij zich blijft richten op menselijke creativiteit. “Ai heeft me niet veel dwarsgezeten. Ik ben meer geïnteresseerd in echte intelligentie, en ik denk dat het manco van kunstmatige intelligentie in de naam zit, omdat het kunstmatig is”, zei hij.
Hij betoogde dat met ai gegenereerde scripts de diepgang van menselijk werk zouden missen. “Ik denk niet dat het gaat gebeuren, omdat ‘ons’ werk interessanter is dan ‘zijn’ werk”, voegde Hampton eraan toe. Hij waarschuwde aspirant-schrijvers om niet op de tools te vertrouwen en noemde het een vorm van luiheid die hen naar een heel ander beroep zou kunnen sturen.
Hampton gebruikte een levendige casinometafoor om het vak te beschrijven. “Schrijven voor film is echt alsof je naar het casino gaat”, legde hij uit. Scenarioschrijvers zetten hun inspanningen in met geringe kans dat een project het scherm haalt zoals bedoeld. Als het lukt, voelt de beloning enorm, maar de meeste pogingen eindigen met het wegvegen van de fiches.
Hij adviseerde nieuwkomers om aanzienlijke “verspilling” in het vak te accepteren, waarbij maanden of jaren werk nooit het licht zien door financieringsproblemen. Hampton deelde voorbeelden uit zijn eigen carrière, waaronder een niet-gemaakte bewerking over componist Dmitri Sjostakovitsj en een project dat zich afspeelt in Indonesië in de jaren vijftig en spanningen tussen fundamentalistische en gematigde moslims onderzoekt.
Veel van zijn scripts hebben decennia nodig gehad om geproduceerd te worden. De aankomende film “Embers”, met Ralph Fiennes en Viggo Mortensen in de hoofdrollen en geregisseerd door István Szabó, heeft twintig jaar ontwikkeling gekost. Andere voorbeelden zijn David Cronenbergs “A Dangerous Method”, dat veertien jaar duurde, en Hamptons regiedebuut “Carrington”, dat achttien jaar nodig had van pagina tot scherm.
Hampton crediteerde regisseurs David Lean en Fred Zinnemann met het vormen van zijn aanpak. Van Lean leerde hij naadloze scèneovergangen te creëren en de samenhang van een film te bewaren. Werken met Zinnemann benadrukte het belang van strikt focussen op het vertellen van het verhaal.
Deze ervaringen vormden zijn werk aan Stephen Frears’ “Dangerous Liaisons”, waarna hij het gevoel had dat hij het medium eindelijk begreep. Hij paste ook de economische schrijftechnieken toe die hij van Cronenberg leerde bij de bewerking van Florian Zellers “The Son”.
Hampton bekritiseerde Hollywoods voorkeur voor formulematige blockbusters en de weerstand tegen originele verhalen. Hij herinnerde zich een testvertoning waarbij een executive negatief reageerde op de beschrijving van zijn film als origineel. Hij toonde ook weinig interesse in hedendaagse televisie, die hij te prescriptief noemde en die de creatieve vrijheid miste die hij eerder in zijn carrière bij de BBC ervoer.
Je moet gewoon geduldig zijn!