De overdracht door de Real Madrid van documenten over de zaak-Negreira aan de UEFA heeft de aandacht opnieuw gevestigd op wat Florentino Pérez het grootste corruptieschandaal in de sport noemt. De stap heeft onder de madridista-aanhang de verspreiding aangewakkerd van een draadje van advocaat César Lage, strafrechtjurist die de procedure al jaren volgt en een proefschrift voorbereidt over corruptie tussen particulieren in de sport.
Volgens Lage ligt de kern van het misdrijf in artikel 286 bis.4 van het Wetboek van Strafrecht in het pact zelf en niet in de daadwerkelijke uitslagvervalsing. “Het is niet nodig aan te tonen dat een wedstrijd is gemanipuleerd. Voldoende is bewijs dat er een afspraak bestond om gunstige behandeling te verkrijgen”, aldus de advocaat. Hij vergelijkt de bepaling met rijden onder invloed: het risico vormt al de overtreding, ook zonder ongeval.
De Hoge Raad paste deze leer al toe in de zaak Osasuna in januari 2023 en sprak daarmee de eerste onherroepelijke veroordeling wegens sportcorruptie in Spanje uit. Die uitspraak maakte duidelijk dat in het voetbal sociaal getolereerde praktijken strafbaar kunnen zijn.
De advocaat acht het argument dat de betalingen ‘neutraliteit’ beoogden onhoudbaar. Arbitrale neutraliteit is geen dienst die een club afzonderlijk kan inkopen, maar een verplichting van het systeem jegens alle teams gelijkelijk. Betalen om die behandeling ‘zeker te stellen’ impliceert dat zonder de betaling dezelfde voorwaarden niet zouden gelden, wat het kernbestanddeel van het delict vormt.
Het bewijs van het subjectieve element wordt via indicaties opgebouwd. Het Grondwettelijk Hof en de Hoge Raad hebben deze methode in de zaak Osasuna aanvaard, mits er meerdere bewezen, onderling coherente indicaties zijn die redelijke alternatieve verklaringen uitsluiten.
Lage onderscheidt de bestuursrechtelijke-sportieve weg, met korte termijnen van drie jaar, van de strafrechtelijke, waarin de periode van Joan Laporta tussen 2003 en 2010 al is verjaard. De UEFA daarentegen kent geen Spaanse termijnen en kan autonoom optreden. “De UEFA wacht niet op de Hoge Raad. Die speelt haar eigen wedstrijd”, waarschuwt hij.
Europese sancties omvatten onbeperkte boetes, puntenaftrek, uitsluiting van competities en zelfs titelontneming. Precedenten als Juventus en Marseille tonen de mogelijke strengheid. Het economische volume en de duur van zeventien jaar in de zaak-Negreira zouden verzwarende factoren zijn.
De advocaat beschrijft het optreden van de witte club als een strategie op drie gelijktijdige vlakken: het strafrechtelijke, waarin het als particuliere aanklager met volledige toegang tot het dossier optreedt; het sportief-internationale, waarbij UEFA- en FIFA-mechanismen worden geactiveerd; en het media-institutionele, om de zichtbaarheid van de zaak te behouden.
Het algemene doel van elke aanklager in dit soort zaken is tweevoudig: effectieve sanctie op ten minste één van de borden verkrijgen en precedent scheppen zodat vergelijkbare zaken in de toekomst niet kunnen worden geminimaliseerd.
Lage herinnert eraan dat de FC Barcelona onschuldpresumptie geniet zolang er geen onherroepelijk vonnis is. Hij weigert te speculeren over de verdediging van de club en benadrukt dat elke analyse de beginselen van in dubio pro reo moet respecteren.
Al jaren fan van de Real Madrid, scheidt Lage zijn supporterschap van zijn professionele werk. Hij noemt het Dream Team van Johan Cruyff als het team dat hem het meest heeft geïmponeerd: “Het veranderde de manier waarop dit spel in ons land werd begrepen”. Hij erkent ook de waarde van het Barcelona van Guardiola, maar meent dat het team van Cruyff de school heeft gesticht.