De centrale bank van de Democratische Republiek Congo bereidt regels voor die een breed scala aan betalingen, waaronder die aan mijnbouwonderaannemers, verplicht in de lokale frank in plaats van de Amerikaanse dollar af te wikkelen. Het doel is de frank te versterken, meer vreemde valuta in het land te houden en bredere economische transformatie te ondersteunen, aldus gouverneur Andre Wameso.
Onder de voorgestelde regels moeten mijnbouwbedrijven die al 60 procent van hun exportopbrengsten moeten repatriëren, ook tot 30 procent van die dollars aan de centrale bank verkopen in ruil voor franken. Volgens de autoriteiten helpen de wijzigingen om de aanzienlijke minerale rijkdom van het land om te zetten in blijvend binnenlands kapitaal.
Wameso beschreef de kernuitdaging tijdens een interview in Kolwezi, hoofdstad van de koperrijke provincie Lualaba. “We hebben een groot probleem: we hebben een groeiende mijnbouwsector die zeer hoge exportwaarden mogelijk maakt,” zei hij. “Toch leidt dit niet tot binnenlandse accumulatie van de vreemde valuta die nodig is om de transformatie van onze economie te financieren.”
Congo blijft ’s werelds grootste producent van kobalt en de op een na grootste producent van koper. De mijnbouwsector droeg in 2024 40 procent bij aan het bruto binnenlands product en bijna de helft van de overheidsbegroting in 2023. Nu koper rond recordniveaus van ongeveer 14.500 dollar per ton noteert, zei Wameso dat het land de kans moet benutten om reserves op te bouwen vóór de volgende prijscyclus.
Tussen 2023 en 2025 exporteerden mijnbouwers voor 93 miljard dollar aan mineralen en repatrieerden 54 miljard dollar volgens de mijnbouwwet. Slechts 3,8 miljard dollar bleef in Congolese banken, merkte hij op. Ongeveer 90 procent van de bankdeposito’s en meer dan 97 procent van de leningen is in dollars luidend, blijkt uit gegevens van het Internationaal Monetair Fonds, wat de zware afhankelijkheid van de economie van de dollar onderstreept.
De centrale bank wil schoolgeld, medische rekeningen, nutsvoorzieningen en huur in frank laten betalen. Al eerder is aangekondigd dat dollarbetalingen vanaf april 2027 beperkt worden tot kaart- of digitale overschrijvingen. Alle betalingen aan mijnbouwonderaannemers moeten eveneens in de lokale munt gebeuren.
Tot de grote spelers in de sector behoren Glencore Plc, Ivanhoe Mines Ltd., China’s CMOC Group Ltd. en Zijin Mining Group Co. De centrale bank overlegt nog met mijnbouwers, banken en de kamer van koophandel voordat de regels definitief worden. Bij de uitvoering kan het nodig zijn meer franken uit te geven, inclusief bankbiljetten met hogere coupures.
De centrale bank is begonnen met het opbouwen van goudreserves en bezit momenteel 3 ton, met een doel van 5 ton eind december. De internationale reserves bedroegen eind vorige maand ongeveer 7,8 miljard dollar. De inflatie wordt dit jaar geraamd op 8,9 procent, boven de doelstelling van 7 procent, en daalt naar verwachting naar 6,7 procent in 2027.
Als de situatie aanhoudt, voortduurt en verslechtert, zullen we ons monetair beleid moeten aanscherpen en kunnen we indien nodig ingrijpen met onze reserves om onze importeurs te ondersteunen.