Het Cannes Film Festival heeft de nieuwe gevangenisstraf voor de Iraanse regisseur Jafar Panahi, die vorig jaar de Palme d’Or won met zijn film It Was Just an Accident, scherp veroordeeld. Het festival roept de internationale gemeenschap op om in te grijpen en zijn opsluiting te voorkomen.
Een rechtbank in Teheran heeft hem veroordeeld tot vijf jaar en een maand cel, plus inbeslagname van zijn paspoort, een reisverbod van twee jaar en een verbod van twee jaar op socialemediagebruik. Dit komt boven op een bestaande celstraf van een jaar en een reisbeperking uit een uitspraak van 2025, terwijl nog een zaak in verband met zijn films loopt.
In een verklaring die donderdag is uitgebracht, stelt het festival dat het de gerechtelijke vervolging van Panahi krachtig veroordeelt en eist dat alle beperkingen op zijn reizen, creatie en vrije meningsuiting worden opgeheven. Het festival roept kunstenaars, festivals en culturele organisaties wereldwijd op om zich aan te sluiten en hun stem te verheffen tegen zijn gevangenschap.
Arrested and imprisoned on several occasions simply for being a filmmaker, Jafar Panahi continues to pursue his work despite the painful conditions imposed upon him. Loyal to his country and to his crews, he has always refused to go into exile, believing that he must remain in Iran and continue to work freely.
Al meer dan twintig jaar botst Panahi herhaaldelijk met de Iraanse autoriteiten, maar hij blijft films maken ondanks arrestaties, werk- en reisverboden en eerdere gevangenschap. In 2010 werd hem het maken van films, contact met de pers en het verlaten van het land verboden, maar hij werkte in het geheim door. In 2022 volgde opnieuw een arrestatie, waarna hij na ongeveer zeven maanden werd vrijgelaten.
Ondanks de nieuwe risico’s keerde hij in maart 2026 terug naar Iran na internationale promotie van zijn laatste film, waaronder optredens in de Verenigde Staten. Hij heeft consequent geweigerd in ballingschap te gaan en verklaarde dat hij in zijn eigen land moet leven en werken.
I am the kind of person who needs to be in his country. I need to breathe there and work there. And even if they want to go ahead with that prison sentence, they can go ahead. Nothing will change my mind about going back.
Onder leiding van Iris Knobloch en Thierry Frémaux benadrukte het festival dat de Palme d’Or een carrière eert die gewijd is aan de verdediging van creatieve en expressieve vrijheid. Het festival stelde dat de zaak van Panahi het bredere recht van alle kunstenaars vertegenwoordigt om te werken zonder angst voor gevangenschap, in Iran of elders.
Zijn band met Cannes gaat decennia terug. Zijn debuutfilm won in 1995 de Caméra d’Or en latere werken kregen prijzen waaronder de Un Certain Regard Juryprijs en een scenario-award. In 2010, terwijl hij gevangen zat, bleef zijn juryzetel leeg als symbool van steun. Hij keerde in 2025 terug om de hoofdprijs in ontvangst te nemen voor It Was Just an Accident, een film gebaseerd op zijn ervaringen in de gevangenis.