De overleden Leonard Nimoy leverde een carrièrebepalende prestatie als Spock in Star Trek: The Original Series en bracht de halfmenselijke, half-Vulcaanse wetenschapsofficier tot leven die een van de meest herkenbare figuren in de entertainmentwereld werd. De creatie van het personage kwam rechtstreeks voort uit de financiële realiteit waarmee bedenker Gene Roddenberry tijdens de vroege ontwikkeling van de serie te maken had.
Star Trek: The Original Series schetst een optimistische toekomst in de 23e eeuw waarin de mensheid samen met diverse buitenaardse soorten de sterren verkent in de Verenigde Federatie van Planeten. Roddenberry wilde deze inclusieve visie weerspiegelen via een multiculturele bemanning op de USS Enterprise met ook buitenaardse leden.
In de jaren zestig bleek het echter te duur om elke week meerdere buitenaardse personages te produceren. Roddenberry koos voor één prominent buitenaards wezen om de futuristische setting van de serie over te brengen. Nimoy vertelde later in een mondelinge geschiedenis voor Smithsonian Magazine dat Roddenberry "vastbesloten was om ten minste één buitenaards wezen prominent aanwezig te laten zijn op zijn ruimteschip. Hij had er graag meer gehad, maar het omtoveren van menselijke acteurs tot andere levensvormen was te duur voor de televisie in die tijd."
Nimoy kreeg slechts minimale aanpassingen voor zijn Vulcaanse uiterlijk. Zoals hij aan Smithsonian Magazine uitlegde: "Puntige oren, huidskleur en wat wijzigingen aan de wenkbrauwen en het kapsel waren alles wat hij [Roddenberry] zich kon veroorloven." Deze sobere aanpak resulteerde in Spock's kenmerkende kommetjeskapsel en gebogen wenkbrauwen, die de logische aard van het personage benadrukten en pasten bij de doordachte toon van de serie.
De ingetogen make-up bleek zeer effectief. Spock's puntige oren werden al snel een handelsmerk van de serie en hielpen het bredere sciencefictiongenre vorm te geven. Via dit personage introduceerde Roddenberry de Vulcans als een fundamenteel ras dat in de hele franchise blijft terugkeren.
Het beperkte budget van de originele serie verklaart waarom de meeste buitenaardse soorten in Star Trek een humanoïde vorm hebben. Rassen zoals de Andorians en Klingons hebben doorgaans twee armen, twee benen en een vertrouwde lichaamsbouw, met variaties beperkt tot huidskleur, gelaatstrekken of kleine protheses.
Latere delen zoals Star Trek: The Next Generation introduceerden gedetailleerdere make-up voor groepen als de Cardassians, Bajorans en Ferengi. Toch behield de franchise grotendeels zijn humanoïde esthetiek in plaats van de uitgebreide, gevarieerde ontwerpen uit producties als Star Wars. Deze consistente visuele taal ontstond uit praktische financiële overwegingen, maar werd een kenmerkend kenmerk van de serie en zijn vele spin-offs.