Belgische inval bij dageraad legt grote fabriek voor namaaksigaretten in Ninove bloot

Douanebeambten ontdekken een grootschalige illegale operatie die dagelijks tot een miljoen namaaksigaretten produceert, terwijl Europa worstelt met de stijgende illegale tabakshandel.

Een gecoördineerde inval bij dageraad door Belgische douane en federale politie heeft de omvang van de illegale sigarettenproductie in Europa blootgelegd. Het doelwit was een onopvallend magazijn in de stad Ninove, waar de autoriteiten een geavanceerde productielijn ontdekten die dagelijks tot een miljoen namaaksigaretten kon produceren.

Geavanceerde operatie gevonden in gewoon magazijn

Vanaf de straat zag het pand er gewoon uit, gelegen achter een discountwinkel met alleen nieuwe bewakingscamera’s die wijzen op verborgen waarde. Binnen troffen agenten rolmachines aan, platliggende dozen voorbereid voor merken als namaak-Marlboro, Lambert & Butlers en Richmond King Size. De woonruimte voor de werknemers bevatte blikvoer, bier en basis fitnessapparatuur.

De inval op 9 september markeerde de twaalfde dergelijke actie van de Belgische douane dit jaar en evenaart daarmee het vorige jaarrecord. Elf mannen, vier uit Polen en zeven uit Oekraïne, werden zonder verzet aangehouden nadat sommigen de naderende eenheid op camera’s hadden gezien.

Stijgende belastingen voeden lucratieve criminele markt

De handel in namaaksigaretten is snel gegroeid in de Europese Unie doordat hogere tabaksbelastingen grotere winsten opleveren voor georganiseerde misdaadgroepen. EU-schattingen geven aan dat bijna één op de tien sigaretten die in de unie worden geconsumeerd, nu illegaal geproduceerd of gesmokkeld is. België, gelegen nabij hoogbelaste markten als het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk, is een belangrijk aandachtspunt voor handhaving geworden.

Het is waarschijnlijk een van de interessantste gebieden voor criminele organisaties, vanwege het geld dat je verdient en het risico — of het gebrek daaraan — dat je loopt in die business. Als je in cocaïne en drugs in het algemeen zit, zijn de sancties veel hoger.

— Kristian Vanderwaeren, hoofd van de Belgische douanedienst, Interview op zijn kantoor in Brussel

Aanzienlijke belastingverliezen en verschuivende productiepatronen

Een KPMG-studie in opdracht van Philip Morris schatte dat EU-landen vorig jaar ongeveer 16,7 miljard euro aan belastinginkomsten verloren door illegale sigaretten. Het rapport merkte op dat lokaal geproduceerde namaak steeds vaker gesmokkelde pakken uit lagere-belastinglanden buiten de unie vervangt.

Werknemers, apparatuur en dagelijkse realiteit op de locatie

De faciliteit in Ninove had een tabakslucht, stoffige oppervlakken en machines met expliciete afbeeldingen. Witte filters, lijmcontainers en transportbanden vol met rode Marlboro-achtige pakken klaar voor verpakking vulden de ruimte. Platliggend karton wachtte om in meerdere talen, waaronder Deens en Frans, te worden gelabeld.

De woonruimtes waren krap en sober, met matrassen op pallets, lege bierblikjes en een kamer zonder plafond. Een kleine fitnessruimte met een bokszak en gewichten bood het enige comfort. Agenten beschreven de opzet als gemiddeld van formaat, hoewel sommige doorzochte locaties tot vijftig werknemers in continue ploegen in dienst hadden.

Handhavingsuitdagingen en toenemende risico’s

De autoriteiten vertrouwen op het traceren van geschoolde technici, tips van omwonenden over ongebruikelijke activiteiten en inlichtingenuitwisseling via het accijnsfraudeteam van Europol. De inval zelf verliep soepel, maar Vanderwaeren uitte zijn bezorgdheid dat toekomstige operaties gewelddadig kunnen worden. Zijn team heeft dit jaar al wapens aangetroffen in een sigarettenfabriek en vorig jaar ecstasy in een ander pand.

De bredere strijd van België tegen georganiseerde misdaad, waaronder cocaïnetrafiek via de haven van Antwerpen, legt extra druk op de handhavingscapaciteit. De sector van namaaktabak blijft aantrekkelijk omdat de straffen lichter zijn dan bij verdovende middelen.

Tags bij dit artikel