Belastingdruk VS blijft laagst onder grote ontwikkelde economieën

OESO-cijfers tonen dat Amerika relatief minder belastinginkomsten haalt dan vergelijkbare landen, ook nu politieke winden verschuiven naar mogelijke verhogingen.

De Verenigde Staten innen een opvallend kleiner deel van hun economie aan belastingen dan vrijwel elk ander ontwikkeld land, blijkt uit nieuwe vergelijkingen van OESO-cijfers. Deze realiteit voedt aanhoudende discussies over de vraag of de tarieven moeten stijgen om tekorten en infrastructuurbehoeften aan te pakken.

Globale belastingranglijsten plaatsen Amerika onderaan

Bloomberg-berekeningen op basis van OESO-statistieken plaatsen de belastingopbrengst van de Verenigde Staten op ongeveer 25 procent van het bbp. Dat ligt ruim onder het niveau in grote Europese economieën en blijft zelfs achter bij enkele opkomende markten die actief streven naar hogere opbrengsten.

Een lezersbrief benadrukte de vele lagen van federale, statelijke en lokale heffingen waarmee Amerikanen te maken hebben, van inkomsten- en onroerendgoedbelasting tot verkoop-, benzine- en hotelbelasting. Hoewel die punten kloppen, laten internationale vergelijkingen nog steeds zien dat de totale last licht blijft volgens de maatstaven van de ontwikkelde wereld.

De VS hebben een heel eenvoudig probleem. Ze zijn belachelijk onderbelast. Het zou heel eenvoudig zijn om het tekort te dichten met hogere belastingen.

— Martin Wolf, hoofdcommentator economie bij de Financial Times, presentatie Institute of International Finance global debt monitor

Laffer-curve theorie botst met realiteit

Het debat gaat terug tot een lunch in het Witte Huis in 1974, waarbij econoom Arthur Laffer zijn beroemde curve op een servet tekende voor ambtenaren Donald Rumsfeld en Dick Cheney. De tekening suggereerde dat de opbrengsten konden stijgen zelfs als de tarieven daalden, omdat extreem hoge tarieven economische activiteit ontmoedigen.

President Ronald Reagan bracht die ideeën in de praktijk door tarieven te verlagen terwijl het tekort opliep. De Britse ervaring met toptarieven van 95 procent in de jaren zestig en zeventig leidde pas tot sterkere overheidsfinanciën nadat die strafniveaus waren afgeschaft.

Historische belastingverhogingen laten gemengde politieke uitkomsten zien

De heersende opvatting is dat belastingverhogingen electoraal rampzalig zijn. Walter Mondales belofte in 1984 en de latere ommezwaai van George H.W. Bush schaadden hun campagnes. Toch verhoogde Bill Clinton het toptarief in 1993 van 31 naar 39,6 procent, kreeg daarbij enige steun van het bedrijfsleven en leidde een historische bloeiperiode die het tekort wegwerkte.

Recent nam Barack Obama in zijn stimuleringsplan van 2009 flinke belastingverlagingen op, terwijl Joe Biden ongeveer 600 miljard dollar aan verhogingen doorvoerde die werden gecompenseerd door even grote verlagingen. Jongere kiezers aan zowel de progressieve linker- als de populistische rechterzijde tonen nu meer openheid voor hogere belastingen gericht op het verminderen van ongelijkheid.

Democraten tonen bereidheid om op inkomstenmaatregelen te campagnevoeren

Strategist Marko Papic van BCA Research merkt op dat peilingen voor de tussentijdse verkiezingen laten zien dat de Democraten terrein winnen en zich richten op herverdeling. Hij stelt dat noch de obligatiemarkten noch de kiezers verdere groei van het tekort zullen tolereren, zodat belastingverhogingen op het gebied van inkomsten-, vennootschaps- en vermogenswinstbelasting een prominente rol kunnen spelen in de campagnemessage van 2027.

Het langdurige streven van Mexico om de opbrengsten boven de 20 procent van het bbp te tillen illustreert hoe moeilijk het is om de belastingbasis te verbreden in aanwezigheid van grote informele sectoren. De Verenigde Staten daarentegen starten vanaf een lage basis met relatief sterke instituties, waardoor verdere verhogingen zowel haalbaar als mogelijk noodzakelijk lijken.

Tags bij dit artikel