Babylon 5 was pionier van geserialiseerde sciencefictionvertelling in de jaren negentig

J. Michael Straczynski leverde een vijfjarige romanachtige verhaallijn die brak met episodische normen en de nadruk legde op blijvende gevolgen.

Het herbekijken van Babylon 5 onthult een compleet ander universum dan veel kijkers aanvankelijk tegenkwamen. De serie vertrouwde op het publiek om een ingewikkelde, evoluerende wereld samen te stellen in plaats van wekelijks op zichzelf staande afleveringen te leveren.

Die aanpak viel scherp op tegen de dominante stijl van genretelevisie uit het begin van de jaren negentig. De meeste sciencefiction- en fantasyprogramma’s uit die tijd gaven de voorkeur aan op zichzelf staande verhalen die geschikt waren voor eenvoudige syndication en casual kijken.

Een romanachtige benadering van televisienarratief

J. Michael Straczynski kwam met een compleet vijfjarig verhaal dat al van tevoren was uitgestippeld. Belangrijke plotontwikkelingen stonden allang vast voordat de opnames begonnen, waardoor het medium meer als een gepubliceerde roman werd behandeld dan als een wekelijkse resetknop.

Personages kregen te maken met permanente veranderingen. Sterfgevallen bleven definitief. Verraad droeg emotioneel gewicht over meerdere seizoenen. Conflicten tussen planeten leverden nasleep op die ver voorbij een enkele aflevering reikte.

Hoe Babylon 5 verschilde van zijn tijdgenoten

Programma’s als The X-Files, Star Trek: Deep Space Nine en de vroege seizoenen van Buffy the Vampire Slayer experimenteerden met doorlopende verhaallijnen. Toch behielden ze een sterke episodische basis waardoor nieuwe kijkers bijna op elk moment konden instappen.

Babylon 5 verwierp dat vangnet. De serie committeerde zich vanaf het begin volledig aan een doorlopende verhaallijn, overtuigd dat televisie een enkel overkoepelend verhaal met duidelijke richting en toenemende gevolgen kon dragen.

Een gok die vruchten afwierp voor het genre

De oorspronkelijke pitch bracht echt risico met zich mee in een tijd waarin sciencefictionseries vooral werden gemaakt voor herhalingen en brede toegankelijkheid. Netwerken en syndicators waardeerden afleveringen die ook begrepen konden worden als kijkers meerdere afleveringen misten.

Straczynski negeerde die commerciële druk. Het resultaat toonde aan dat aanhoudende narratieve beloningen konden werken op netwerktelevisie en beïnvloedde latere series die lange verhaallijnen omarmden zonder constante resets naar de status quo.

Tags bij dit artikel