Na bijna een decennium afwezigheid achter de regisseursstoel is Andrey Zvyagintsev teruggekeerd in de schijnwerpers van Cannes met Minotaur, een competitiefilm die misdaad zonder consequenties onder Ruslands elite onderzoekt. De filmmaker bracht jaren door met herstellen in Duitsland van een ernstige Covid-infectie die zijn longen beschadigde, en woont nu in Frankrijk nadat hij weigerde terug te keren terwijl zijn land oorlog voert in Oekraïne.

Regisseur put uit Franse klassieker en verankert verhaal in Russische bodem

Minotaur ontleent zijn kernpremis aan Claude Chabrols film uit 1969 De ontrouwe echtgenote. Een jaloerse echtgenoot, een ongelukkige echtgenote en het rommelige gedoe van het verbergen van een lijk vormen de ruggengraat van beide verhalen. Zvyagintsev behoudt de basisstructuur maar verplaatst elk detail naar het hedendaagse Rusland, waar rijkdom, macht en morele shortcuts elkaar overal kruisen.

De film opent met een welvarend echtpaar dat in afgezonderde luxe leeft. Gleb, gespeeld door Dmitriy Mazurov, runt een exportbedrijf dat van de ene op de andere dag instort wanneer de Europese grenzen sluiten vanwege de oorlog. Zijn vrouw Galina, vertolkt door Iris Lebedeva, raakt op afstand. Hun tienerzoon trekt zich verder terug in stilzwijgen. De oorlog dringt door in alle hoeken van hun leven, van oproepquota die door een dronken burgemeester worden opgelegd tot graffiti met de tekst ‘F*ck your war’ op een brug waar een lichaam wordt gedumpt.

Oorlog doordrenkt elk beeld en elke beslissing in Minotaur

Zvyagintsev toont hoe het conflict gewone routines vergiftigt. Stadsbestuurders eisen lijsten van werknemers die naar het front moeten, en zakenlui zoals Gleb moeten beslissen wie ze opofferen. De sfeer is dik van spanning, alsof de oorlog zelf een onzichtbaar personage is geworden dat boven elke conversatie en stilte hangt.

Mazurov levert een stille, aangrijpende prestatie als man die onder druk uiteenvalt. In plaats van luide uitbarstingen kanaliseert hij de instorting van zijn personage in kleine, precieze handelingen, zoals het schoonmaken van bloed van een vloer met het verkeerde soort keukenpapier. De camera blijft dichtbij en maakt de kijker tot onwillige getuige van zijn neergang.

Zvyagintsev beheerst stilte en morele ambiguïteit

De regisseur kiest voor lange stukken zonder dialoog of muziek. Galina’s zeldzame uitbarsting over de pizzakeuze van haar zoon onthult de stille wanhoop onder hun gespannen huwelijk. Kantoorscènes spelen zich af achter glazen wanden die privacy beloven maar alles onthullen. Het huis zelf heeft geen gordijnen, waardoor het gezin blootstaat aan blikken van buiten en aan elkaar.

Minotaur weigert gemakkelijke oordelen. Net als Zvyagintsev’s eerdere meesterwerk Leviathan sist het van verontwaardiging maar blijft het een netjes politiek statement schuldig. Het resultaat is een veeleisende maar lonende ervaring die het publiek vraagt om ongemak te verdragen in plaats van snel naar een oplossing te grijpen.

Een ervaren filmmaker kijkt vooruit op 62-jarige leeftijd

Nu gevestigd in Frankrijk heeft Zvyagintsev geen plannen om terug te keren naar Rusland zolang de oorlog voortduurt. Op 62-jarige leeftijd blijft hij een van de meest vitale stemmen in de wereldcinema. Minotaur bereikt misschien niet de volledige morele kracht van zijn eerdere werk, maar bevestigt dat zijn eigenzinnige visie en onverbiddelijke blik volledig intact zijn.