AfD verovert belangrijke parlementaire leidersrol in Saksen-Anhalt

Extreemrechtse partij krijgt voet aan de grond in oost-Duitse deelstaatparlement na verkiezingsoverwinning in september.

De Duitse partij Alternative für Deutschland heeft de hoogste post in het deelstaatparlement van Saksen-Anhalt in handen gekregen. Daarmee verwerft de partij voor het eerst een institutionele positie in het oosten en zet ze een stap richting mogelijk leiderschap van een regionale regering.

AfD-kandidaat wint voorzittersverkiezing met steun van buitenaf

De parlementsleden kwamen een maand na de verkiezingsoverwinning van de AfD op 6 september bijeen voor de opening van de nieuwe assemblee. De partij had campagne gevoerd met beloften om migranten uit te zetten, militaire steun aan Oekraïne stop te zetten en het onderwijsstelsel te hervormen.

Tobias Rausch van de AfD kreeg 48 stemmen en werd parlementsvoorzitter. Met 39 eigen zetels haalde de partij negen extra stemmen van buiten de eigen gelederen. De BSW-fractie, opgericht door voormalig Linkse-partijleider Sahra Wagenknecht, leverde haar vijf afgevaardigden zoals beloofd. Parlementsleden van bondskanselier Friedrich Merz’ Christen-Democratische Unie onthielden zich van stemming.

Siegmund mikt op premierschap in december

De uitslag onderstreept de groeiende invloed van de AfD te midden van wijdverbreide onvrede met de gevestigde partijen. Kandidaat Ulrich Siegmund kondigde aan in december kandidaat te willen zijn voor het premierschap, ook al mist de partij nog drie zetels voor een meerderheid.

Vandaag zullen we een heel duidelijk signaal afgeven voor Duitsland, voor de nieuwe politieke toekomst van dit land. Het tij is gekeerd.

— Ulrich Siegmund, Deutschlandfunk radio-interview voor de stemming

De AfD behaalde 44 procent van de stemmen in Saksen-Anhalt, terwijl de CDU, die de deelstaat sinds 2002 leidt, fors terrein verloor. De partij won twee weken later ook in Mecklenburg-Voor-Pommeren, hoewel de regeringskansen daar beperkt blijven.

Rausch breekt met traditie als eerste AfD-parlementsleider

Op 35-jarige leeftijd wordt Rausch de eerste AfD-lid die een deelstaatparlement leidt. Hij blijft ook fungeren als partijsecretaris op deelstaatniveau en wijkt daarmee af van de gebruikelijke neutrale rol van de voorzitter. Parlementsleden van de sociaaldemocraten, Groenen en Linkse partij hadden aangekondigd tegen zijn kandidatuur te zullen stemmen.

Onderhandelingen over beleidssteun voor AfD-regering

De weg van Siegmund naar het premierschap blijft onzeker. De BSW heeft een formele coalitie uitgesloten, maar onderzoekt wel een beleidsakkoord dat losse samenwerking mogelijk zou maken. Wagenknecht heeft kritiek geuit op pogingen van het politieke establishment om de extreemrechtse partij te isoleren.

Siegmund zei tegen Deutschlandfunk dat extra stemmen van andere fracties de kansen op een door de AfD geleide regering zouden vergroten. Hij noemde de lopende gesprekken zeer productief en toonde zich ervan overtuigd dat een meerderheid in de eerste stemronde haalbaar is.