Verschillende sciencefictionfilms die decennia geleden uitkwamen, speelden zich af in jaren die destijds ver weg leken. Die tijdlijnen zijn inmiddels aangebroken of in het verleden beland, waardoor ooit speculatieve toekomsten historische settings zijn geworden.
De lijst richt zich op films die minstens tien jaar vooruit projecteerden ten opzichte van hun releasedatum. Verhalen die altijd in het verleden spelen of tijdreisverhalen zoals back to the future part ii die niet op een rechttoe-rechtaan toekomst zijn gericht, zijn uitgesloten.
Soylent Green (1973) schetste een wereld die vijftig jaar later werd verlamd door vervuiling, overbevolking en sociale ontwrichting. Het verhaal toont tekorten aan grondstoffen en stijgende criminaliteit in een instabiele samenleving.
De uitdagingen in de echte wereld in de jaren twintig van deze eeuw weerspiegelen enkele van deze zorgen, zij het niet op het extreme niveau uit de film. De film blijft een waarschuwing over milieuverval en de maatschappelijke kosten daarvan.
Dawn of the Planet of the Apes (2014) zet de tijdlijn verder door dan zijn voorganger en toont apen die de macht grijpen terwijl mensen worstelen. De gebeurtenissen spelen zich ongeveer tien jaar na de eerste uitbraak uit de reboottrilogie af.
Pacific Rim (2013) opent met monsteraanvallen in het jaar van release en springt daarna vooruit. Gigantische robots worden de verdediging van de mensheid, met het hoofdverhaal in 2025 te midden van stopgezette defensieprogramma’s en vastberaden piloten.
The End of Evangelion (1997) zet het neon genesis evangelion-verhaal voort in een catastrofaal 2015. De film tilt de deconstructieve toon van de serie naar een volledige apocalyps, veel donkerder dan de werkelijke gebeurtenissen dat jaar.
Terminator Salvation (2009) verschuift de focus volledig naar de door machines gedomineerde toekomst die eerder al werd getoond. De film, bijna tien jaar na release gesitueerd, toont de oorlog tussen mensen en machines in volle hevigheid.
2001: A Space Odyssey (1968) besteedt een groot deel van de film aan het begin van de 21e eeuw. Iconische scènes spelen zich af rond 1999 en 2001 en markeren de sprong van de mensheid naar ruimtevaart en kunstmatige intelligentie.
2010: The Year We Make Contact (1984) volgt direct op de eerste film en situeert vrijwel alle actie in het jaar uit de titel. Zestien jaar na 2001: a space odyssey keert de film terug naar hetzelfde universum met nieuwe verklaringen en ontmoetingen.
Blade Runner (1982) toonde een regenachtige, neonverlichte 2019 vol replicanten en corporate macht. De film combineerde realistische gronding met gedurfde speculatieve elementen die nog steeds de visuele storytelling beïnvloeden.
Akira (1988) toont een verwoest tokio in 2019 na een enorme explosie. Het verhaal bevat een opvallende bijna-treffer: de olympische spelen waren gepland voor tokio in 2020 voordat de pandemie voor uitstel zorgde.
Metropolis (1927) is het vroegste en meest omvattende voorbeeld. Bijna een eeuw voor de jaren twintig van deze eeuw gemaakt, schetst de zwijgende klassieker een gelaagde toekomststad waarvan het jaar vaak met 2026 wordt geassocieerd.
Deze films laten zien hoe sciencefiction blijvende angsten en hoop kan vastleggen, ook als specifieke data zijn verstreken. Hun visies blijven resoneren lang nadat de kalenders zijn ingehaald.