Een scenario vormt de basis van elke grote film. Hoewel competente regie middelmatig schrijven kan verheffen, produceren alleen uitzonderlijke scripts de tijdloze klassiekers die cinema definiëren. Door de decennia heen hebben talloze sterke scripts memorabele films ondersteund, maar een selecte groep steekt erbovenuit als de beste voorbeelden van het vak.
Van triomfen uit het gouden tijdperk van Hollywood tot hedendaagse hoogtepunten tonen deze tien scenario's ongeëvenaarde vaardigheid in structuur, dialoog, personages en thema. Ze bestrijken comedy, drama, film noir en sciencefiction en bewijzen dat briljant schrijven genre en tijd overstijgt.
Op nummer 10 staat Eternal Sunshine of the Spotless Mind (2004), dat laat zien waarom Charlie Kaufman tot de meest inventieve scenarioschrijvers van vandaag behoort. De film leverde hem tot nu toe zijn enige Academy Award voor Beste Originele Scenario op. Regisseur Michel Gondry levert sterke visuele elementen, maar het project blijft een typisch Kaufman-werk door de neurotische toon, het ingewikkelde maar toegankelijke verhaal en de scherpe reflecties op herinnering en relaties.
Nummer 9 is Butch Cassidy and the Sundance Kid (1969), algemeen beschouwd als het hoogtepunt van romanschrijver en scenarioschrijver William Goldman. George Roy Hill regisseerde de film met Paul Newman en Robert Redford als een van Hollywoods meest memorabele duo's. Goldmans script levert een subversieve, revisionistische western vol scherpe humor, gedenkwaardige dialogen en boeiende personage-interactie.
Op nummer 8 staat The Apartment (1960), mede geschreven door Billy Wilder en I. A. L. Diamond. Wilder regisseerde de romantische komedie, die uitgroeide tot een van de beste voorbeelden van het genre uit die periode. Het scenario combineert messcherpe satire, strakke pacing en dialogen die onderscheidend blijven terwijl ze een realistische kijk op romantiek bieden die de conventies van die tijd ondermijnt.
Nummer 7 is All About Eve (1950), geschreven en geregisseerd door Joseph L. Mankiewicz. De film bevat sterke prestaties van Bette Davis en Anne Baxter en leverde Mankiewicz zijn tweede Oscar voor Beste Scenario op. Gebaseerd op een kort verhaal, behandelt het script dialoog als hoge kunst, gebruikt flashbacks met precisie en verkent thema's als roem en ouder worden met psychologische diepgang.
Op nummer 6 staat Pulp Fiction (1994), Quentin Tarantino's tweede speelfilm. De niet-lineaire misdaadfilm won de Palme d'Or in Cannes en wordt vaak gezien als het meest kenmerkende werk van de regisseur. De inventieve plot, levendige personages, memorabele zinnen en verrassende wendingen hielpen postmodern vertellen populair te maken in dat decennium.
Nummer 5, 12 Angry Men (1957), markeerde het regiedebuut van Sidney Lumet. Reginald Rose bewerkte zijn eigen teleplay tot een scenario dat het verhaal vrijwel volledig in één ruimte afspeelt. Het script behoudt theatrale intensiteit door realtime pacing en voegt cinematografische spanning, onderscheidende stemmen voor elke jurylid en ingewikkelde motieven toe die een eenvoudig debat omtoveren in een meeslepende thriller.
Op nummer 4 staat Citizen Kane (1941), vaak de grootste film uit Hollywoods gouden tijdperk genoemd. Orson Welles schreef het scenario samen met Herman J. Mankiewicz. De ambitieuze niet-lineaire structuur en psychologische verkenning van de hoofdpersoon waren in 1941 baanbrekend en blijven indrukwekkend door hun complexiteit en thematische rijkdom.
Nummer 3 is Chinatown (1974), een belangrijk werk uit de New Hollywood-beweging. Robert Towne schreef het scenario, met een niet-vermelde bijdrage van regisseur Roman Polanski aan het beroemde einde. Het script volgt een detective wiens ogenschijnlijk eenvoudige zaak uitgroeit tot iets veel groters en verwoestenders, met gelaagde mysterie en memorabele sfeer.
Op nummer 2 staat The Godfather (1972), geregisseerd door Francis Ford Coppola. Mario Puzo, auteur van de bronroman, schreef het scenario samen met Coppola. Het script balanceert een donkere toon met slimme narratieve wendingen, rijke personageontwikkeling en een doordachte blik op de schaduwzijden van de Amerikaanse droom. De kwaliteit is zo algemeen erkend dat scenarioschrijfboeken het al jaren aanraden als studievoorbeeld.
Bovenaan de lijst op nummer 1 staat Casablanca (1942), geregisseerd door Michael Curtiz. Julius J. Epstein, Philip G. Epstein en Howard Koch schreven het scenario. Het romantische drama won drie Academy Awards, waaronder Beste Film en Beste Scenario. Van de opening tot de iconische slotscène levert het script citeerbare dialogen, onderscheidende personages, perfecte pacing en tijdloze thema's van liefde en heldendom die nog steeds schrijvers en filmmakers inspireren.